Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Dit artikel gaat niet over astronomie, maar over de wankelende continuïteit van drukwerk. Het is eigenlijk een artikel van Joao Magueijo gezien de ruimhartige aanhalingen van zijn woorden. Ik hoop, dat hij mij dit vergeeft. Alle credits berusten bij hem. Ik wil u aanraden –mits geïnteresseerd- eerst zijn visie te lezen. Aan het eind verklap ik wie en wat hij is. In zijn boek uit 2003 fulmineert hij tegen de gevestigde dominantie van wetenschappelijke tijdschriften. Zijn kritiek op die dominantie mondt uit in een visie op de positie en werking van Internet en webarchieven. Leerzaam voor u, naar hoop ik, zelf aangesproken zijnde door zijn redenering.

 Eerst de nodige citaten om Magueijo’s mening aan te geven. “Enkele jaren geleden schreef ik…een vernietigends artikel onder de titel The death of Scientific Journals. Ik begon mijn stuk met een beschrijving van de bedrieglijke toestand waarin het wetenschappelijke publiceren terechtgekomen was. Beoordelingsrapporten ontbreekt het dikwijls aan wetenschappelijk gewicht en er komt daarin niets anders tot uiting dan de status van de auteurs, of hun goede of slechte relatie met degene die beoordeelt. De wetenschappers met naam die vaak op de lijst met auteurs paraderen hebben in veel gevallen niets anders tot het artikel bijgedragen dan hun illustere naam – een methode die het beoordelingsproces enorm kan bespoedigen. “

“Het establishment is erop gebaseerd dat de officiële wetenschappelijke staat van verdiensten uitsluitend rekening houdt met publicaties in tijdschriften die er een beoordelingssysteem op na houden, en dat is een volstrekt willekeurige regeling.” ......“Het is een systeem dat geen lang leven meer beschoren kan zijn en het draagt al de tekenen van verval in zich.”

“Uitgesproken tegenstanders van het publicatiesysteem onder de jongere wetenschappers die ik ken, krijgen langzamerhand zelf meer in de melk te brokkelen en zij hebben hun opvattingen nog niet veranderd.” En hier komt de slag naar communicatie via de moderne media: “Belangrijker is nog het feit, dat door het web alles is veranderd, omdat er een situatie is ontstaan, waarin je de tijdschriften zonder meer links kunt laten liggen. Ik schreef al een paar keer dat natuurkundigen hun artikelen op het moment waarop zij ze bij tijdschriften indienen ook op het web openbaar maken . Dit heeft ervoor gezorgd, dat geen mens meer de tijdschriften leest, omdat deze inmiddels zijn vervangen door de webarchieven. Hoe lang is het niet geleden dat ik naar de bibliotheek ben gelopen om daar een tijdschrift te raadplegen? De tijdschriften zijn verworden tot een anachronisme en ze zijn werkelijk niet meer van onze tijd.”

“Sommige mensen vinden dit een slechte ontwikkeling. Ze beweren dat de kwaliteitscontrole bij de webarchieven wegvalt. Dat is waar……maar iedereen moet zelf bepalen welk artikel de moeite waard is.” .....“Het klinkt misschien utopisch en dat is het in zekere mate ook, maar ik ben ervan overtuigd, dat ongeacht hoe de toekomst eruit zal zien, het gedrukte woord na de computerrevolutie niet zal blijven voortbestaan in de vorm waarin wij het kennen. We moeten ons eindelijk neerleggen bij het feit, dat de Gutenberg-galaxie, hoe dan ook zijn laatste adem heeft uitgeblazen.”

U kunt zelf wel uitmaken in hoeverre u het met deze beweringen eens bent. Een paar opmerkingen mijnerzijds. Ter verduidelijking: Gutenberg heet de eerste drukker te zijn. Magueijo schreef dit bijna 10 jaar geleden in 2003 in zijn boek getiteld: ‘Sneller dan de snelheid van het licht’. Hij voorziet een vrije wereld van publicaties, waarin juist de openbaring van informatie naar in beginsel iedere webbezoeker zorgt voor filtering van onzin of halfbakken teksten. Het totale publiek kan dus werken als zuiverend zand waardoor het water naar een bekken stroomt van alom aanvaarde en beargumenteerde kennis en informatie. Het werk van de huidige elite van een kleine club redacteuren van wetenschappelijke tijdschriften en hun relationele omgeving wordt hierdoor obsoleet. Als jonge fysicus verhaalt Magueijo van zijn worsteling met die tijdschriften om artikelen geplaatst te krijgen waarin hij het Einstein-axioma ter discussie stelt middels sneller-dan-licht-theorieën, dat licht met zijn hoogste snelheid een constante is. Hij is een rebel of was dit, samen met studiegenoten, maar allesbehalve een querulant. Hij promoveerde aan de universiteit van Cambridge, deed onderzoek aan de universiteiten van Berkely en Princeton en doceerde ten tijde van het genoemde boek theoretische natuurkunde aan het Imperial College in Londen.

Naar mijn mening is het minder een utopie dan Magueijo nog aannam, als we nu tien jaar later zien hoe de wereld van kranten en tijdschriften vechten voor hun bestaan. Ik ben een kind van mijn tijd en kan genieten van tastbaar, ruikbaar papier, het gemak van nalezing en bewaring. Informatie via schermen heeft, zo ervaar ik ook, vele voordelen, zoals snelheid, prijs, bereik en illustratieve en auditieve aanvullingen. Toegegeven. Wat mij evenwel het meeste verontrust, is de begeleidende mode, dat alles kort moet zijn. Ingewikkelde kwesties en onderwerpen behoeven argumenten, onderbouwing en kritische uitweiding, waarvoor de ruimte lijkt te gaan ontbreken. Misschien is dit de prijs die we moeten betalen voor de stroomversnelling van kennis (gezuiverd water) richting een voor iedereen toegankelijke bron. Die kortheid, dat gebrek aan nuances en het toenemende, ego-gevoede perceptiedenken zijn een bedreiging voor de communicatiekwaliteit en kennisuitwisseling en hierdoor mede voor het verstaan van elkaar en wederzijds begrip. En aan dit laatste schort het nog maar al te vaak.

Als deze ontwikkeling doorzet, verliezen communicatoren een belangrijk medium om hun verhaal te doen. In een magazine of wat voor eigen uitgave dan ook in gedrukte vorm staat het verhaal van de organisatie onaangetast. Meer of minder mensen kunnen het lezen, maar het blijft 'jouw' bedrijfsverhaal. Er kan commentaar op komen, maar dat verandert de eigen versie niet. In de wereld die Magueijo schetst wordt elke publicatie van een organisatie meer een melding in een razendsnelle zee van commentaar en weerwoorden, wereldwijd verspreid, voor iedereen snel en betrekkelijk kosteloos toegankelijk zijn. Ofwel het verhaal wordt teniet gedaan en overspoeld waar je bij zit. Het sturende managen van communicatie langs die elektronische wegen lijkt meer en meer een onmogelijke opgave te worden. De grote vraag is: wat stellen wij, communicatoren er voor in de plaats? Of moeten we het positief zien en die nieuwe wereld aanvaarden als één waarin de techniek ons dwingt en voert naar de constante dialoog?

Interessante artikelen

In de ‘Wereld draait door’ besteedt de presentator op 18 september jl. aandacht aan een pas uitgekomen boek van een Amerikaanse mevrouw met de titel Vagina. Nog voordat hij verder een woord had gezegd


Rondje regels

Als je één regel stelt, dan kan er ook maar één worden overtreden. Maak je vier regels

dan loop je de kans op meer overtredingen. Dus moet je ter controle ook de politie uitbreiden. He


Grote hulde voor de onversaagde redders in Thailand van die dertien mensen als het allemaal goed gaat. Die kinderen zullen het nooit vergeten. Maar een ongelofelijke oen is die coach. Met 12 kinderen