Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Zou het Centraal Plan Bureau eens uit kunnen rekenen hoeveel mensen Nederland nodig heeft om dit land te laten draaien op een beschaafd welvaartsniveau? Anders gesteld: voor hoeveel mensen is er werk?  Dus ook, voor hoeveel niet? En als je meer mensen dan werk hebt, wat kan die overschietende groep dan doen zonder zich te vervelen? Maar nog veel verontrustender: hoeveel communicatiedeskundigen hebben we nodig?

Eerst even wat cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Nederland telt heden circa 16.735.850 inwoners. Omdat niet iedereen geregistreerd staat, rond ik het af naar 17 miljoen. Van hen zijn 3,9 miljoen jonger dan 20 jaar. Deze werken nog niet, waarbij ik ervan uitga dat studenten ouder dan 20 worden gecompenseerd door jongeren, die al voor hun 20e jaar aan de slag gaan. Het voor arbeid in aanmerking komende deel van de bevolking ofwel de mensen tussen 20 en 65 jaar beloopt in totaal ongeveer ruim 10 miljoen. De ouderen tevens niet werkenden, uitgaande van 65 jaar als pensioenleeftijd, tellen 2,5 miljoen mensen, van wie er circa 700.000 boven de 80 jaar oud zijn.

Ik richt mij op die arbeidscategorie van 10 miljoen. Het aantal werkzoekenden ligt even boven de 500.000. Het aantal WAO-ers (arbeidsongeschikt)  is dalend en bedraagt 739.000. De werkende bevolking omvat ruim 7 miljoen mensen, waarbij 77% van de mannen werkt en 53% van de vrouwen.  Overigens rekent het CBS als werkende iemand die 12 uur of langer arbeidt. Er zijn er dus velen, die zeker geen inkomen hebben, waarvan zelfs een éénpersoonshuishouden valt te bestieren.

Als we de ‘oude’, maar de hier en daar nog geldende arbeidsweek op 40 uur zetten, rijst de vraag hoeveel mensen er werken omgerekend naar fte-40 uur?  Ik schat minder dan 5 miljoen, maar hou vooralsnog dit getal aan.

Nu het geheel nog eens op een rij.

- bevolking 17 miljoen: 17 miljoen

- af: niet werkende kinderen/jongeren 4 miljoen: resteert 13 miljoen;

- af: niet werkende ouderen en wao-ers 3,2 miljoen: resteert 9,8 miljoen.

- af: werkenden vlg CPB-definitie ruim 7 miljoen: resteert ca 2,5 miljoen.

Of omgerekend naar een 40-urige werkweek:

- af: werkende  fte’s  (40 uur) 5 miljoen: resteert 4,8 miljoen.

Wat heeft dit met communicatie te maken? Recent onderzoek wijst uit dat er 150.000 mensen werkzaam zijn in een communicatiefunctie? Voor mij zijn dit dan voorlichters, pr-functionarissen en marketing-communicatiedeskundigen binnen organisaties of als zzp-ers. 150.000?!! Of dit getal klopt niet of de werkelijkheid moet ons ongelooflijk hard aan het denken zetten. Let wel; ik val het onderzoek niet aan. De stelligheid van dit getal zal binnenkort wel blijken, hoop ik. Vooral de categorieën die worden gerekend tot communicatiespecialisten.  Ik richt mij vooralsnog op de juistheid van het getal en die werkelijkheid, die dan opdoemt.

150.000 communicatiewerkers. Dat is 1 op elke 113  inwoners van Nederland. Gaan we uit van de beroepsbevolking van ruim 7 miljoen, dan is het zelfs 1 communicator op circa elke 50 (mede)werkers. Afgezien van de eye-opening en de denkprikkels roept dit een aantal vragen op?

Vraag 1: Wie worden er allemaal gerekend tot communicatiemedewerker/ deskundige? In de praktijk zijn er communicatieafdelingen, waar 30 mensen werken, maar moeten we die allemaal scharen onder communicatieprofessional? Edoch, gesteld dat we het totaal van het onderzoek zuiveren en opschonen en wellicht terugbrengen naar 75.000, dan nog is de ratio 1 communicatiefunctionaris op pakweg 200 inwoners of 100 werkenden.

Vraag 2:  Wat vinden we van deze verhouding? Vorm uw eigen mening en we zullen zien of het een serieus beroepsdebat rechtvaardigt.

Vraag 3: Is het een ratio die de consequentie is van wat we de informatiemaatschappij noemen? De spontane reactie kan zijn: logisch dat je in de informatiemaatschappij veel informatie-intermediairs aantreft. Ik noem nu die communicatiedeskundigen informatie-intermediairs, een soort verkeerspolitie in de massale stroom van uitwisseling, imagodoelen, reputatiebelangen en alignment noodzakelijkheden, maatschappelijk gedragvertoon enzovoort. De reflectieve reactie kan zijn: opvallend dat we in een samenleving met zoveel snelle en distributief sterke apparatuur en processen zoveel begeleiders en professionele informatieverschaffers nodig hebben. Wat zijn hiervan de oorzaken?

Vraag 4: Zien we hier een hausse en een luchtbel, kortom een conjuncturele opleving en zal deze snelle groei onder druk van efficiëntie en verdere professionalisering afbuigen en uiteindelijk indikken? En zo ja, wanneer?

Vraag 5: Wat betekent dit voor het beroepsaanzien en de behoefte aan opleidingen, zowel naar inhoud als naar aantal studenten?

Vraag 6: Informeren we elkaar tot we er ongans van worden en is er een overdaad aan informatiebehoefte (pamperinfo) en een tekort aan zelfstandig denken of is dit een regelrechte consequentie van het recht op informatie en de onttakeling van de hiërarchische verhoudingen, waarbij de economische gevolgen en de sociale processen van individuele behoeftes vooralsnog niet scherp voor ogen staan vanuit de gedachte dat informatie niks kost?

Tot zover de vragen rond het communicatievak. Ik kom in een tweede beschouwing terug op de maatschappelijke consequenties van werkeloosheid versus vrije tijd en de psychologische behoefte aan zinvolle participatie. Deze gaat dan in op de vraag: als Nederland 17 miljoen inwoners heeft en er een arbeidspotentieel dan wel inkomensbehoefte/noodzaak is bij ruim 7 miljoen mensen en we zouden het land kunnen laten draaien op 5 miljoen fte’s van 40 uur, wat laten we die andere 5 miljoen dan doen of wat bedenken die zelf? Misschien ook iets voor de LT-partijprogramma’s van onze politieke partijen? Dat is nog wat anders dan een BTW-verhoging met 2 procent, naar 130 km op brede rijkswegen met auto’s die voor 180 niet terugdeinzen of een windmolen in het zicht. Regeren is vooruitzien, goed communiceren ook. Lees dus ook 'Tot vervelens toe', dat eind van de dag op deze site komt te staan.

Interessante artikelen

De Telegraaf kopte met Goddelijke duivels toen België de kwartfinales bereikte. Hoger kan niet: goddelijk. Afschrikwekkender ook niet: duivels. Ze zitten daar bij die krant nu met de handen in het haa


Dit artikel is een recapitulatie van vorige artikelen. In een aantal gevallen kwam ik tot voorzeggingen of scenario's op basis van de analyse van wat er werd gezegd in combinatie met communicatiekenni


Op 16 september 1965 is de eerst miljard m3 aardgas aan het Groningenveld onttrokken. Seismisch onderzoek was al in de jaren ’50 begonnen. In lijn met hun kernactiviteit zochten Shell en Exxon naar ol