Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

In Via Victoria 1: woordbetekenis gaf ik aan hoe de oorspronkelijk militaire betekenis van het woord strategie geleidelijk aan wordt uitgebreid met toepassing op civiele actieplannen. De betekenisschaal verloopt aldus: militaire functie, militaire kunde, krijgsplan, civiel actieplan gericht op belangrijke resultaten, actieplan om doelen te bereiken, doordacht plan en tot slot een wijze van aanpak. In die laatste betekenis is de zin ‘We gaan een andere strategie volgen” hetzelfde zeggen als “We gaan tot een andere aanpak over” of “We gooien het voortaan over een andere boeg.”

Als we het echter hebben over een strategisch communicatieplan staat echter meer voor ogen dan zomaar een verandering van handelen. We deden alles met persberichten, maar voortaal schakelen we de sociale media steeds meer in; is dat een strategische koerswijziging? Als een timmerman zegt, dat hij voortaan in plaats van schuurpapier een schuurmachine gebruikt is hij toch ook niet van strategie veranderd.

Wat bedoelen we precies met dit adjectief?

Ik leg u die componenten voor die een krijgsplan tot een strategie maken.

Dit zijn:

  • een geheel van plannen en voorschriften
  • gebruik van machtsmiddelen
  • toepasbaar in conflictsituaties
  • gericht op verslaan van een tegenstander
  • inschatten tegenstander en omstandigheden
  • vooropgezet en uitgewerkt plan.

 

 

De eerste component en laatste component zijn nog neutraal, maar de vier tussenliggende kenmerken passen toch voor geen meter bij communicatie?! Gebruik van machtsmiddelen? Over klanten en doelgroepen spreken als tegenstanders? De ander verslaan? Vooral aanwenden in conflictsituaties.

Als een bedrijf het heeft over een strategisch communicatieplan om het verzet van een milieugroep te breken, dan wordt toch niet beoogd deze een kop kleiner te maken? Als het ministerie van Verkeer en Waterstaat een strategisch communicatieplan ontwikkelt om het rijgedrag van verkeersdeelnemers te verbeteren, worden autobestuurders toch niet benaderd als tegenstanders?

Bovendien geldt, dat als een organisatie resultaten wil bereiken, wanneer er van een conflict sprake is of de tegenpartij dan wel concurrent moet worden uitgeschakeld, dan houd deze de aanpak geheim om die ander te verrassen. Zij laat zich niet in de kaart kijken. Een strategische aanpak in die zin is dus altijd iets wat bij voorkeur niet wordt gecommuniceerd. In militaire omstandigheden is het lekken van de strategie hoogverraad. In civiele zin is lekken disloyaal, het schenden van een bedrijfsgeheim. Zo beschouwd herbergt het woordenstel strategische communicatie een innerlijke tegenstelling. Open en betrouwbare informatie moet gruwen van geheimzinnigheid. Tenzij het adjectief slechts wil aangeven, dat er lang en zorgvuldig is nagedacht over de aanpak om daarmee het vertrouwen te wekken, dat men de hoogste waarde toekent aan de ontvangers van de informatie en deze er dus op mogen rekenen dat hun belangen zeer bedachtzaam zijn meegewogen. Dus als kwaliteitsaanduiding. In zo’n geval kan een beoogd ontvanger dus vragen “Wat is precies uw strategie?” en dan ook antwoord krijgen. Maar het is helaas een gegeven, dat het woord in alle die betekenisvarianten wordt gebruikt. Ga het nieuws er maar op na.

Als u voortaan, wanneer er gesproken wordt van een strategische aanpak die zes componenten toepast op de aankondiging, de bedoelingen en de eventueel geopenbaarde aanpak dan krijgt u snel een inzicht in de ware betekenis van de toevoeging strategisch en dan weet u gelijk hoe men u werkelijk beziet en wat de bedoelingen zijn. Ten principale geldt, dat het aanbeveling verdient om het adjectief strategisch in communicatiesituaties te gebruiken met het volle bewustzijn van de associatieve betekenisonderdelen.

 

Een voorbeeld. In de kwestie rond Oost-Oekraïne zijn er drie grote partijen: Rusland, Oekraïne-Kiev en Amerika-EU. De bedoelingen van Rusland zijn redelijk duidelijk. Poetin wil niet dat Oekraïne de banden met het westen aanknoopt met de kans dat dit land straks EU-lid wordt en NATO-lid. Op voorhand heeft hij de Krim als marinebasis vast onder Russisch bestuur gebracht. Oost-Oekraïn ziet hij het liefst een autonome federale staat worden; uiteraard met veel Russische invloed als bufferzone. Maar zijn strategie is onbekend. Natuurlijk verraadt hij deze niet. De middelen die hij gebruikt zijn klassiek strategisch: machtsmiddelen (militaire hulp) en het verslaan van een tegenstander, nl Oekraïne-Kiev als het om het oosten gaat en misschien zelfs meer. In zoverre is het duidelijk, maar wat precies de strategie is...?

Kiev heeft geen strategie, maar slechts een militaire aanpak: de separatisten verslaan en verdrijven. Amerika-EU geeft evenmin een strategie prijs. Wel zijn de tegenmiddelen duidelijk: economische sancties met de bedoeling Poetin onder druk te zetten en opvoering van militaire slagkracht voor het geval dat Rusland andere EU-lidstaten bedreigd. Maar dat is geen strategie maar actie voor het geval dat. Vanuit de sancties kan worden geredeneerd, dat economisch-financiële pressie de strategie is, maar dan geldt dat dit tot de overwinning moet worden doorgezet. Ik noem dit geen strategie, omdat dan westerlingen (o.a. de baas van Shell) zeggen dat de sancties geen goed middel zijn. Als je een oorlogsstrategie hebt en je noemt die als bewoner van het westen ongewenst zou dit verraad betekenen. Diverse vooraanstaande westerlingen noemen de sancties onverstandig, ook hoge politici, dus kan het geen strategie zijn, maar slechts een tegenzet. Zij worden niet geminacht om die mening. Het middel wordt derhalve bekritiseerd en niet een strategie.

We zullen in volgende artikelen zien of militaire strategieën niet, maar politieke of industriële strategieën wel worden geopenbaard. Of dat er in dat laatste geval slechts sprake is van bekendmaking van het beleid.

Interessante artikelen

Nederland geeft circa 20 miljoen euro meer uit aan een vliegtuig dan noodzakelijk. Wat speelt hier nu weer? De kranten melden het verschil in prijs tussen Boeing en Airbus. Duidelijke argumenten waaro


Welke arbeider, medewerster of functionaris, hoog of laag geklasseerd, is 200 miljoen euro waard bij verandering van werkgever? De persoon in kwestie, topvoetballer Neymar, krijgt ook nog eens 75 milj


Het gerucht               

(een politiek sprookje)

 

Er was er eens een groot land met een almachtige tsaar.

Het volk beminde hem zeer, maar wist dat daar

In het paleiscomplex ook anderen die ma