Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Geraakt communicatie steeds meer in de ban van technologie? McLuhans uitspraak ‘the medium is the message’ gaf uiting aan zijn vooruitziende blik. Met de vestiging van Internet en de opkomst van de social media is deze mening misschien nog wel verder ingevuld dan de Canadese wetenschapper die het world wide web al wel voorzag.

Er was een tijd, dat pr-functionarissen het resultaat van hun werk meenden te moeten aantonen door de rekensom waarin de lengte van een artikel in de krant (free publicity) werd vergeleken met de kosten van een advertentie die evenveel millimeters zou hebben bedragen. Uiteraard paste men die vergelijking niet toe als een krantenartikel een negatieve inhoud had. Laat staan wanneer dit ene bericht leidde tot gedetailleerde zoektochten van andere journalisten met alle uitwaaiering aan navolgende artikelen.

 

Op zich zou ik dan juist geïnteresseerd zijn wat het aan mm’s zou kosten om die negatieve publiciteit of de beschadiging van imago, reputatie en vertrouwen weer te herstellen en liefst om te zetten in een hogere waardering. Maar dat zou een lastige pre-accountability zijn geworden.

Immers de moderne informatiemaatschappij distribueert negatieve berichtgeving in een bijkans onstuurbaar veelvoud naar alle mondiale uithoeken. Dit terugdringen ten positieve zou een onderneming een vermogen kosten en bij enige herhaling tot een faillissement kunnen brengen.

Zo’n rekensom zou op zich heel goed tot het advies kunnen leiden aan de directie om er alles aan te doen niet negatief in het nieuws te komen. En dan niet door zaken te verbergen of met man en macht af te dekken, maar eenvoudigweg door geen onoorbare of tot terechte kritiek leidende activiteiten te ondernemen. Om negatieve communicatiekosten in reparatieactiviteiten te voorkomen door bemoeienis met de core business.

De technologie maakt dat de explosie van het aantal likes de technische media onbedoeld macht geven. Het is een soort robotisering van informatie. En net als de robot neemt het nieuws en infoverkeer nooit een dag vrij. Of daarmee ook de communicatie zoals bedoeld in de vakuitoefening van pr- en voorlichtingsmedewerkers gediend is, valt zwaar te betwijfelen. Al was het maar omdat diezelfde explosiviteit twee kanten of liever gezegd twee uitkomsten kent, namelijk een aanvallende (beschadigende) en een defensieve ( complimenterende). Zo’n twitter of facebook epidemie is een omkering van de klassieke arena. Hierin vochten enkelingen of kleine partijen op leven en dood met elkaar toeggeschouwd door vrienden en vijanden op de tribune. Nu kan in beginsel iedereen de arena van het web (www=war with words) betreden en zit er een eenzame organisatie of persoon met trillend handen aan de korte zij in afwachting van de uitslag. Toeschouwers worden spelers verkleefd in het rag waarvan het technoproces de spin is.

Ondertussen verdienen de directies van die mediabedrijven goudgeld met de statistieken en tellingen uit al die openbare ‘terechtstellingen door data en plek te verkopen aan organisaties, die zelf morgen die eenzame toekijker kunnen worden. Hoe je kunt verdienen aan kringloop!

Tegelijkertijd nemen in dat communicatievak de marketinguitingen binnen dat nieuwe mediaras toe, waardoor de technologie nog meer vat op de samenleving en haar bewoners krijgt. Het vergt veel van communicatiestudenten om een positie te verwerven waarbij zij hun organisaties wijzen op de gevaren verbonden aan die media en het teleproces. Het vak is het aan zichzelf verplicht ook de twijfelkanten onder ogen te zien. Kortom kritisch onderwijs in de zin van onderscheidend leren denken en werken is geboden. De nieuwe generatie gaat aan de slag in die mediahectiek. Over ethiek en commerciële zedenleer wordt niet veel gehoord. Niet op Hbo’s, waar communicatie en ict hand in hand gaan zonder discussie over de teloorgang van communicatief respect en wederzijds begrip en niet op universiteiten, waar men op zijn best technologisch-statistisch onderzoek doet naar economische of sociologische ontwikkelingen als gevolg van deze technorevolutie in de informatiemaatschappij. Zo krijgt een mediale ontwikkeling zonder al te veel vakinhoudelijk debat niet alleen zijn aanhangers maar ook nog zijn professioneel opgeleide bedienden: procesondergeschikten die zich zonder verzet verwijderen van de geesteswetenschappen, waar communicatie het toch al moeilijk had.

 

“Theoretisch weten en technisch kunnen impliceren en conditioneren elkaar wederzijds.” (Oger, De rede en haar monsters, 2008, blz. 234). Deze Belgische hoogleraar sociologie en filosofie aan de Universiteit van Antwepen behandeld in genoemd boek die verwevenheid van wetenschap en techniek. Enkele citaten uit het hoofdstuk ‘Voorbij het dualisme van wetenschap en techniek.’ …< Sinds de Tweede Wereldoorlog gaat de wetenschap haast volledig op in het fundamentele project om de dingen , de medemens en zichzelf in de greep te krijgen. Terwijl theoretisch weten en technisch kunnen zich gedurende lange tijd nog grotendeels los van elkaar ontwikkelden, vervlechten ze zich in onze tijd op een haast onontwarbare manier.>

< Op dit ogenblik versmelten hun ontwikkelingen zich tot één enkele gigantische stroom waarin alle andere cultuuruitingen opgeslokt dreigen te worden. Blijkbaar was het nodig om voor dit overal om zich heen grijpende verschijnsel de nieuwe term ‘technowetenschap (techno-science) te smeden. ….<Technologieën nemen progressief een wetenschappelijke gedaante aan. Ze zijn in materie geïncarneerde theorieën.> Einde citaten.

 

Vul voor één van die cultuuruitingen communicatie in en die verwevenheid met technologie wordt duidelijk binnen ons vak. Mijn verontrusting inzake het communicatievak is, zoals uit het bovenstaande duidelijk mag worden, betreft de vraag: wat stuurt nu wat aan? En dat terwijl communicatie in sommige wetenschappelijke kringen toch al fronsend wordt aangekeken op zijn status als (pure) wetenschap.

Interessante artikelen

De inkt van het BBB-compromis was nog niet droog of de niet geselecteerde gemeentes lieten via raadsleden, wethouders of burgemeesters al weten de gedachte oplossing onwerkbaar te vinden. Blijkt hieru


 Met temperaturen rond 30 º Celsius hier en tot ruim boven de 40 in Spanje en Portugal beleven wij een hittegolf in Europa. Die hadden we vroeger ook. De discussie rond klimaatopwarming maakt dat we o


De annexatie van de Krim is door de Russische president onder meer gerechtvaardigd door zijn uitspraak, dat hij Russische landgenoten altijd zal helpen als deze in de knel dreigen te geraken.

Later h