Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Er is een bijzondere relatie tussen geschiedenis en toekomst. Met een paar zinnen, die ik verderop toelicht, geef ik het adjectief bijzonder hier alvast wat kleur. Geschiedenis is net zo min te voorspellen als de toekomst. Geschiedenis is toekomst, maar dan als gebeurtenis in de voorbije tijd, in de voltooide vorm. En de meest kleurrijke constatering is: in de toekomst kom je achter het verleden.

Als we ons de tijd voorstellen als een rechte lijn hebben alle gebeurtenissen een plaats op die tijdlijn. Dat kan een relatief kortdurende plek zijn, zoals de twee nieuwe deeltjes die kortgeleden in de CERN-versneller zijn ontdekt en die een miljoenste van een miljoenste seconde bestonden. We kunnen met recht zeggen dat ze voorbij flitsten. Die onvoorstelbaar korte bestaansduur doet je afvragen of de tijd die gemoeid is met het vaststellen niet langer is dan hun tijd van bestaan, zodat ze door de mazen van het vaststellingsnet glippen. Net zo’n fenomeen als het neutron dat door een kilometer dikke plaat lood reist zonder te botsen. Maar dit terzijde.

Sommige gebeurtenissen nemen een lange plek in op die tijdlijn, zoals onze zon, die er miljarden jaren op vertoeft. Als het bestaan der dingen, gemakshalve maar even aangegeven als onze kosmos (vooropgesteld dat er maar één is), oneindigheid kent, vertegenwoordigt die kosmos de hele tijdlijn. De duur van de kosmos valt dan samen met de lengte van die lijn.

Transparante waarheid

Als er sprake is van oneindigheid is de geschiedenis (het verleden) net zolang als de toekomst. Fysiek terugreizen in de tijd kunnen we niet, wel in gedachten en opgeslagen informatie. Verleden situaties blijven altijd bestaan in zoverre gebeurtenissen neerslaan in de oerstof, die wij kennen als energie of materie. Alleen al om die reden is wetenschap van eminent belang. Ons geheugen is zo’n neerslag van korte duur. Ons dna is een neerslag van de lange duur. Ons herinneringsvermogen slijt, raakt vol of sterft. Dat van de kosmos niet, maar er is geen herinneraar.

Met geschriften en beelden verlengen wij ons geheugen. Alleen al om die reden zijn taal, schrijfkunst, boekdrukkunst, fotografie en film kostbare uitvindingen. Het zou mooi zijn als we zeker wisten dat al die verslagen en verbeeldingen de waarheid inhouden, maar zo schiften we de archiefinhoud niet. We moeten daarom oppassen met beeld- en tekstmanipulatie. Anders maken we het de toekomstige historici te lastig om archiefwaarheid te scheiden van de realiteit. Werkelijkheid en waarheid verdragen elkaar nu al zo moeizaam. Communicatoren kunnen een verantwoordelijke rol spelen met hun aandeel in de waarheid. Het is een goede reden om prudent om te gaan met de moderne media.

Interessante artikelen

Nederland zal het handelsverdrag met Oekraïne tekenen als Tweede en Eerste Kamer akkoord gaan. Aan de bezwaren van de referendum Nee-stemmers wordt met een aanhangsel van de EU-verdragtekst tegemoet g


Nog geen vier dagen na de juichtonen van westerse politici over het behoud van de democratie in Turkije licht nu het schaamrood op hun kaken fel op. Herinvoering van de doodstraf wordt voorgesteld, ti


 

Niemand kan beweren, dat wat ik nu kortheidshalve de Griekse affaire noem niet uiterst gecompliceerd is. Maar is dit in eerste aanleg ook zo? De feiten zijn toch allang heel duidelijk. Deze feiten