Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Nog nooit is aangetoond of vastgesteld dat propaganda de communicatieve manier is om de waarheid te vertellen. Omgekeerd is nog nooit aangetoond dat het vertellen van de waarheid het beste via propaganda kan. Het is in dit geval van het Oekraïense conflict ook niet zo dat iedereen zijn eigen waarheid vertelt. Wel dat beide zijden hun eigen leugens opdissen. Propaganda is eerder een oorlogswapen.
In de basis is het een strijd tussen Oekraïners en Russische Oekraïners. Achter de strijdlinies op veilige afstand vindt misschien wel op het veld van macht, financiën, eigendommen en economie de echte krachtmeting plaats.

Er vechten aan Kiev-zijde geen Navo-eenheden mee en aan Donbas-kant geen Russische militairen. Over duistere adviseurs hebben we het niet. Wel veel (geschat wordt duizenden) mensen uit Rusland die op individueel initiatief motieven hebben om zich aan de zijde van de separatisten te scharen. En ook oorlogsavonturiers uit andere staten rond de Kaukasus. Tsjetsjenen bijvoorbeeld. Zo heeft Putin formeel gelijk door te stellen, dat er geen Russische troepen betrokken zijn. Levering van wapens laat hij zich niet over uit. Maar dat is altijd overal het geval. Wapens worden altijd vanuit alle kanten geleverd en over leveranties gaan doorgaans geen persberichten de deur uit. We weten dat Oekraïne allesbehalve een modelstaat is, een land vrij van corruptie en vol van een sociaal-liberale democratie. Als er überhaupt één zo’n modelland bestaat. Hoe een volwassen VVD-er als Van Baalen kon zeggen tijdens Maidan: wij staan achter jullie! is een gotspe. Achter wat dan? Waarmee dan? Heeft hij een uniform gekocht en is hij de grens tussen Polen en Oekraïne overgestoken? Wat een holle retoriek en wat nog erger is: zou hij geloven dat wij in zijn woorden enige oprechtheid en durf ontwaren?

 

Eén tegen 28. Putin heeft hoe dan ook een groter Russisch Rijk in gedachten. Hij wil terug naar ‘oude’ tijden en scoort binnenslands als hij zich wantrouwend opstelt tegenover het westen, dat voor iedereen constateerbaar alsmaar oostwaarts opschuift. De Russen zijn een trots volk, (daar hebben we er meer van) en vertikken het alsmaar op het tweede plan te moeten opereren of alsmaar te worden beschouwd als spelend in de wodka-league. Er spelen ook persoonlijke elementen mee. We kennen die oprispingen bij vooral oudere mannen: nog één maal gloriëren, voordat de prostaat het laat afweten. We hebben aan eigen zijde voldoende westerse voorbeelden. En de Russen zien een in en in verdeelde, 28-ledige EU tegenover zich, waarin niet één soldaat is, die zich wil opofferen voor Oekraïne. Bedenk: een EU-soldaat, welke dan ook, heeft helemaal niet het gevoel dat hij een geliefd land verdedigt of zijn cultuur of iets dergelijks als hij of zij naar het oostfront zou worden gestuurd vanwege Oekraïne. Dit is een persoonlijke visie en ik zie uit naar een enquête op dit vlak.

 

Een casus van jewelste pal voor de deur. Om de propaganda aan weerszijden te ontdoen van onwaarheden, supersubjectieve uitspraken en strategische misleiding dienen eerst en vooral alle feiten te worden gekend. Tot die tijd is het een oorlog van onbewezen beweringen. Het is een machtige casus voor communicatiestudenten. Een schoolvoorbeeld van propaganda met o.a. door media gestuurde hersenspoeling. We zouden het vanuit de vakethiek als anticommunicatie moeten beschouwen, ware het niet dat communicatie een neutraal begrip is. Was er maar een schaal van Waarheid en Feitelijkheid zoals de schaal van Richter in de geologie. Maar ja, hoe maak je propaganda kwantitatief meetbaar? Is er geen stratego-achtig bordspel van te maken, waarbij de spelers een arsenaal aan beweringen ter beschikking hebben en elke uiting van de andere bordspeler kan worden gepareerd met een tegenzin, waarbij men moet reageren op vragen en beweringen, die vanaf kaarten van de niet meespelende Waarheids- en Feitenrechter worden opgelezen. En dat alles op een Communicatieschaakbord. Dat nu lijkt mij een oefenles content management bij uitstek. W©

Interessante artikelen

Wij leven in een onvoorstelbare wereld. Oudtijds wisten mensen niet hoe groot de aarde was, wel dat we gezelschap hadden van een zon en wat planeten en daarnaast een aantal sterren en dat er meer mens


Van de nieuwe D’66 voorman Jetten heb ik al zes interviews van gezien en gehoord. Het is alsof hij al 100 jaar in de politiek zit. Geen enkel origineel antwoord. Hij zou jong zijn met zijn 31 jaar, ma


Elkaar verstaan

In de filosofie over communicatie is de vraag ‘Begrijpen we elkaar’ er één van de bovenste plank. Misverstand is een cruciaal fenomeen. En dan niet zozeer het misverstand, omdat mense