Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Als de EU zou besluiten, dat het doelmatig zou zijn dat de burgers in alle landen dezelfde taal zouden gebruiken, even in het midden latend welke, hoe lang zou het dan duren, denkt u, voordat dit zou zijn gerealiseerd?

Het kan in anderhalve generatie. Eerst vijftien jaar om vast te stellen welke taal en dan een soort Uur 0 nemen en vanaf dat moment op alle scholen die eenheidstaal gaan onderwijzen. Die vijftien ontwerpjaren, gevoegd bij vijftien onderwijsjaren, maken dat we in 2045 wat betreft taal op één lijn zouden zitten. Elk kind is dan tweetalig: de eigen, oorspronkelijke landstaal naast het Latijn.

Dit is de duur van de technische en educatieve periode.

Maar hoelang zou het nemen om tot dit eensgezinde besluit te komen? En waar wijst dit op?

Het moet om te beginnen een taal zijn, waarmee al enige verwantschap bestaat. Dat scheelt in de ontwerptijd. Latijn komt dan in aanmerking, omdat het in veel landen al nadrukkelijk aanwezig is. Vooral in allerlei moeilijke woorden, zoals integratie, felicitatie, connotatie, sublimatie. Frans, Duits, Engels, Italiaans, Spaans, Portugees en zelfs Nederlands delen Latinistisch taalgebruik. Maar ook Noord-, Midden- en Zuid-Amerika.

Of in diverse disciplines als in sectoren rechten, geneeskunde en technologie. In Oost-Europese talen is dit minder het geval, maar dat kunnen we met gevoel voor sportiviteit compenseren. Het Latijn heeft voor veel moderne zaken geen woorden. Die kiezen we dan vooral uit die minder Latijn-bedeelde talen.

Wat we gaan missen is dat veel woorden ook een gevoelsbetekenis hebben. Bij sommige woorden met eenzelfde oorsprong voelen Italianen wat anders dan Denen of Spanjaarden wat anders dan Schotten. Dat acht ik niet erg. Het is een gemis, maar in de eigen taal blijven die gevoelswaarden bestaan, terwijl in het gezamenlijk gebruik van EUlingua de sentimentele semantiek verdwijnt, waardoor het taalverkeer tegelijk ook rationalistischer wordt. De woorden vallen minder terug op historische interpretatie en gevoelens van afkeer en onbehagen. En dat in toenemende mate. Meer en meer zal het gebruik van taal zich ontdoen van oud zeer en na een eeuw overheerst de moderne betekenisgeving. Hoe wij elkaar onderling verstaan en informatie-uitwisseling plegen wordt minder beladen en meer ontdaan van archaïsmen.

Ik wil het geen stap naar wiskundig taalgebruik noemen, maar het heeft er wel iets van weg. Zeker in de digitale uitwisselingen.Dezelfde taal spreken.  Is dit een verarming? In zeker opzicht wel. De rijke achtergrondbetekenis, die landstalen kenmerkt,verdwijnt. Zo zal poëzie verschralen, maar de eigen taal blijft totdat het op natuurlijke wijze aan slijtage onderhevig verbleekt. Daartegenover staat de winst aan directe duidelijkheid, aan gelijkheid wanneer de Europaburgers elkaar ontmoeten, aan toegankelijkheid omdat andere volkeren maar één taal dienen te kennen als zij zich richten tot Europeanen. Het EUlingua zal zich kunnen meten met andere wereldtalen, zoals het Chinees, het Russisch, het Indisch, het Arabisch en het Engels, Spaans en Frans. Het zorgt voor zelf gekozen eenheid tegenover andere mondiale talen.

Het lijkt mij een manier om de Europese wil tot samengang en samenhang te bevorderen. Het hoeft geen groot gevoel van verschraling te geven. Muziek kent over de hele wereld dezelfde noten en hoe rijk aan verscheidenheid is die muziek wel niet. Niet voor niets wordt muziek wel een universele taal genoemd, die alle volkeren kunnen leren, hoezeer de eigenheid aan culturele tonen binnen het geheel van klanken blijft bestaan omdat harmonie de ware toon aanslaat.

 

(Waar wijst dit op zoals ik boven vroeg, als die eenheid op dit punt voor een veel langere tijdsduur zorgt? Op onhandig patriottisme, afwijsbaar nationalisme, verwerpbaar populisme, of nog erger op fascisme? Het komt mij voor dat als we een dergelijk Europees taalbesluit zouden kunnen nemen, we tegelijkertijd de kwalijke kanten van dergelijke beladen termen over boord zouden gooien. Wat ons EU-ers zouden binden is de taal en niet het emotionele vloeken.

Interessante artikelen

Andermaal hadden de EU-politici overleg met de Griekse regering in de persoon van Tsipras. Het ging er fel aan toe. In plaats dat de EU zei ‘en nu is het over, we blijven niet pingpongen’ kwam alsnog


Buitenlanders die in Nederland hun heil zoeken doen dit doorgaans om vijf redenen. Deze zijn veiligheid, goede gezondheidszorg, kwaliteit van onderwijs, meningsvrijheid en sociale voorzieningen. Hadde


De weg naar integratie in een andere cultuur begint met de bereidheid van jouw levenswijze zaken op te geven. Zo niet dan is integratie tot hopeloosheid gedoemd.

In de beschouwingen en artikelen over