Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

In het Griekse drama en de Lybische kwestie worden door de leiders noodzakelijke voorwaarden voor een goede strategie en aanpak verontachtzaamd. Wat ondernemers en organisatieleiders in het algemeen wel uit hun hoofd laten, tenzij ze willen avonturieren, wordt door EU-politici en nationale regeringsleiders met droge ogen toegepast. De EU graaft zijn eigen graf. Het orakel van Delphi zal voor eeuwig zwijgen. De Arabische lente gaat in Lybië de herfst in. Waarom worden elementaire strategische condities geschonden?

Het Europese noodfonds had in aanvang een omvang nodig van 500 miljard euro of daaromtrent. Binnen een paar maanden klonken geluiden op, dat eerder 750 miljard euro nodig zou zijn. Zo geschiedde ook. En nu (FD, voorpagina 16 juni) laat Noud Welling, topman van de Nederlandse Bank, ons weten, dat het noodfonds naar een omvang van 1500 miljard euro zou dienen te gaan. Wellink zal het goed bedoelen. Binnen zijn eigen beperkte redeneercirkel heeft hij misschien ook nog wel gelijk. Maar de man en zijn Europese consorten (politici, macro-economen) hebben elke geloofwaardigheid verloren. Tot drie keer toe het fonds, ook nog binnen korte tijd, vergroten, duidt op een grove onderschatting of een bewuste tactiek om als ijsdruppels op het hoofd van de Europese burgers de weerstand te breken. Het gif wordt met scheutjes toegediend. Het laatste is nog erger dan het eerste. Bvoendien zit niemand tec wachten op een topexpert die verder komt dan als er geld tekort is, moeten we bijschokken. Wie betaalt er een monteur die adviseert dat, als de tank leeg is, er benzine in moet, terwijl het duidelijk is dat de tank lekt. En wat is het argument van onze topleiders: als we deze roeiboot niet drijvende houden, zinkt de hele tanker die EU heet. In het vroegere Japan pleegden verliezende generaals nog wel eens harakiri. In het westen krijgen ze andere legerfuncties. De grootste gotspe is nog, dat alle EU-leiders, Brusselse of souvereine, om beurten verklaren dat de belastingbetaler, lees de burger, die het al zat is en de bui ziet hangen, niet de dupe moet worden, terwijl het allang duidelijk is, dat dit de onafwendbare consequentie zal zijn. Ik heb zelden in de geschiedenis zo'n flagrante vorm van hypocrisie ontmoet, die ook nog eens mediaalwijd zonder gevolgen kan worden verkondigd.

Goede strategieën bedenken en vooral ook consequent uitvoeren is lastig, maar de volgorde van handelingen om van de beginsituatie naar een doel te komen, is overbekend en de vitale waarde van die volgorde is niet alleen logisch, maar ook gestaafd inn de praktijk door duizenden voorbeelden. Stap 1 is: een antwoord vinden op de vraag waarom er over het geheel genomen tot actie zou moeten worden overgegaan. Om een lange, kostbare weg af te leggen naar een moeilijk doel moeten er goede argumenten zijn. Instinctief gevoel mag ook een beweegreden zijn, maar dan wel door ervaring gevoed. Voor iedereen volgbare argumenten zijn beter. Stap 2 is: een analyse van de eigeni, interne situatie en van de externe, bestaande uit actoren en factoren. Die analyse geeft houvat omtrent het eigen actievermogen, de mogelijke weerstand en een eerste indicatie van de haalbaarheid van het beoogde doel. het kan zijn dat die analyse al tot een doelbijsteling leidt. Stap 3 is: op basis van die analyse het doel aanscherpen en een keuze maken van de strategische weg. Die weg is het antwoord op de vraag; hoe bereik ik mijn doel op de meest doelmatige wijze. Onnuttig energiegebruik moet worden vermeden, evenals een inadequate inzet van middelen. Verspilling betekent immers verzwakking voor een volgende exercitie. het gaat niet om de snelste of kortste weg, het gaat om de meest doelmatige. Stap 4 is: nagaan of de benodigde middelen toereikend zijn om het doel te halen. Die middelen zijn mensen, geld, technische hulpmiddelen en -o zo belangrijk- tijd. De beschikbaarheid van middelen gedurende een gegeven tijd is zo essentieel, dat doel en strategie kunnen worden bijgesteld vanuit die meer of mindere beschikbaarheid. Pas in derde instantie worden dus doel en strategie definitief vastgesteld. Stap 5 is; de programmering van al die mensen en activiteiten in de juiste volgorde en logistieke verwevenheden en de operationele instructies. Stap 6 is: de uitvoering, al of niet met tussenmanoeuvres en fall back posities en stap 7 is: de evaluatie en lering.

Zou in het Griekse drama het doel zijn geweest het land er zo snel mogelijk weer bovenop te helpen, dan zou men de schulden hebben moeten kwijtschelden. Een land dat afglijdt naar een bankroet kan nooit schulden, laat staan extra schulden en tot torenhoog groeiende rentebetalingen aan. Men had Griekenland naar een nulsituatie moeten helpen, met de opstelling van een realistische begroting op basis van haalbare inkomsten en uitgaven en een zware onder curatele stelling. Eigen zou het land een tijd moeten worden overgenomen. Dat kan natuurlijk niet, zult u zeggen, maar wanneer verlies je het recht op eigen roer? Welnu, ondercuratelestelling dan. Wanneer de redenering is, dat kwijtschelding van alle schulden een vrijbrief is voor de andere zwakke EU-landen om ook schuldsanering te vragen en om die reden afwijsbaar, kan nooit de aanpak zijn Griekenland met hogere schulden te beladen om de rente op de vorige leentranche te kunnen aflossen en ondertussen ook nog wat eigen betalingsverkeer te kunnen afdoen. En vervolgens te zeg gen dat de Grieken aan hun eigen wederopstanding moeten werken. Waar is de garantie dat ze dit kunnen? En over welke termijn?

Nu reeds -en begrijpelijk- zucht het Griekse volk. Het ziet voor meer dan een decennium -en dan moet onderweg alles goed gaan en blijven gaan- leven en welvaart onder druk staan. De toekomst van hun kinderen is somber. Ik voorzie dat heel wat Grieken de wijk zullen nemen naar de financieel drogere gronden binnen de EU. Ik ben benieuwd naar de zelfmoordcijfers in de komende jaren en ik verwacht niet dat de opvolgende generatie decennia het juk zal aanvaarden. Zij zal weerstand bieden tegen de erfenisgesel van haar ouders. War deed de EU? Deze gaf de noodlijdende nog meer nood. Schulden waren het Griekse probleem. Niet de oplossing. De lijdensweg wordt gerekt. Ik heb nooit gehoord of gelezen dat de strategie was: we houden de Grieken aan het noodfondsinfuus, vergroten hun schuldenproblematiek, geven ze 20 jaar om af te lossen en dan komt alles goed. Vanuit de strategische voorwaarden gezien was er geen duidelijk doel, komen doel (snel helpen) en de aanpak niet overeen, zijn de middelen telkens ontoereikend gebleken en is de factor tijd niet volwaardig meegewogen. Intussen beginnen de gullenende EU-lidstaten intern te morren en wordt de steun ervaren als suikerspin. Als je er in hapt, blijft er niets anders over dan kleverigheid en weinig substantie.

Nee, Meneer Wellink, u en uw collega's, ook politici, gedragen zich als Napoleon die Rusland binnenviel. De strijd werd niet gestreden, want de Russen trokken zich terug en werden nooit verslagen. De veldtocht duurde en liep de winter in. De kwaliteit van mensen, aanvoerlijnen voor voedsel, kleidng en wapens was onvoldoende en dus waren de middelen ontoereikend. Kortom op elk onderdeel van de strategische voorwaarden: voldoende menskracht, geld, middelen, tijd en de analyse van de mogelijkheden van actoren en de invloed van factoren tijdens de implementatie, schoot Napoleon te kort. De combinatie van onderschatting van tegenstander en probleem en overschatitng van het eigen kunnen was als zo vaak dodelijk.

Lybië is inmiddels ook zo'n sleepdrama geworden. Toen alras bleek, dat de Lybische opstandelingen (of vrijheidsstrijders of terroristen in de ogen van het zittende regiem, of afvallige verraders binnen het Islamitisch leiderschapskader of politieke profiteurs van eigen macht zoekende broederschapsgroeperingen, het is maar vanuit welk perspectief de semantiek een woord verschaft) minder snel dan gehoopt de zege binnen bereik kregen, groeide bij Europa een onaangenaam gevoel. Onschuldige burgerslachtoffers en dat door de hand van Khadaffi's dictatoriale leger en aanhangers, dat kon niet. We wilden die Khadaffi al jaren kwijt. Dit was ons eergevoel te na. Dat diezelfde Khadaffi kort tevoren nog lag te kroelen in Italië op uitnodiging van één van onze topleiders in Europa, die elke democratische zuiverheid aan zijn laars lapt, in het bijzijn van diezelfde EU-leider zonder dat we definitief afstand en met afkeer namen van beide kroelveteranen, zegt iets over de Europese relatieprincipes en werkelijke politieke moraal. Maar dit terzijde. Dan grijpen we halfhartig in. We schieten de opstandelingen te hulp, maar vallen Khadaffi nog niet echt aan. Vervolgens is dit te weinig, dus rukken op, maar door de lucht, want ter land zou een soort schending (?) betekenen en bovendien willen we er eigenlijk geen eigen mensen aan verliezen. De wens was Khadaffi uitschakelen, maar die wens werd geen doel met bijgeleverde strategie en middelen. Inmiddels kreunen Frankrijk en Engeland, de grootste leveranciers van de Europese woestijnwacht, dat het wel lang duurt en het geld opraakt. Wat zien we hier? Onvoldoende duidelijk doel, zigzaggende strategie, onvoldoende inschatting van benodigde middelen bij een gegeven duur. Kortom, aan alle bekende, noodzakelijke strategische voorwaarden wordt ook hier niet voldaan.

Je gaat zo langamerhand denken, dat de moderne vraagstukken en gebeurtenissen zo complex zijn, dat het traditionele strategische denken en patroon onvoldoende zijn en hun werkingskracht verlizen. Wat dan? Er lijkt nog niets voor in de plaats te zijn gekomen anders dan politiek, militair, economisch opportunisme en gedeeld leiderschap, want wie heeft het, mij vooralsnog beperkend tot de EU, nu voor het zeggen?

Tot slot nog een bijzondere constatering. Uitgerekend het land dat de bakermat is van de democratie, Griekenland, gaat ten onder aan de zwaktes van die democratie. Is het een voorteken voor de rest van de EU en democratieën elders. Zeer recent verscheen in boekvorm een pamflet, onder de titel 'De democratie voorbij". Hierin beschrijven de journalisten Frank Karsten en Karel Beckman het deficit van de democratie, maar nu aan de hand van de Nederlandse situatie. en zij geven vele voorbeelden waarom die democratie aan het einde is van haar latijn of grieks, zo u wilt. De paralellen tussen Griekenland en Nederland liggen voor het opscheppen. We zijn gewaarschuwd. Het is navrant. Het moederland van de democratie gaat ten onder aan de eigen creatie en aan het beslissend onvermogen van de Europese epigonen met dezelfde aangeboren zwaktes.

 

Interessante artikelen

Ter verdediging van de gewelddadige jongelui, die in Eindhoven een andere jongeman tegen de grond sloegen en zeer gericht natrapten, was er prompt een advocaat die vraagtekens zette bij de verspreidin


De Tweede Wet van de Thermodynamica zegt, dat bij elke overgang van energie van de ene vorm in een andere vorm nuttige energie verloren gaat. Anders gezegd die overgang verloopt niet 100% effectief.