Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Is het zogenoemde strategische stemmen wel strategisch? Het is een vlot gevonden aanduiding van onderzoeksbureaus. Alom overgenomen door de journalistiek en vervolgens de politici zelf. Een ontleding van de strategische aspecten.

Een strategie richt zich normaliter op een wat langere termijn en op een aanpak, die moet leiden tot een resultaat van groot belang voor de eigen positie. Anders is er gewoon sprake van een plan, plannetje of alledaagse handelingsaanpak en past het zware woord strategisch niet, tenzij we dit ook hanteren voor elke alledaagse daad of actie. In de tegenwoordige mode om alles snel veranderlijk te noemen en dynamisch wordt strategie evenwel steeds meer toegepast op kortetermijndoelen. Het zij zo.

Strategisch stemmen heeft sowieso geen lange termijn kenmerk. Het werkt zegge en schrijve maximaal vier jaar. Het afgelopen decennium, gezien de 5 kabinetten in deze periode, zelfs maar gemiddeld een jaar of twee. Omdat een kiezersstem de kleinste eenheid is in het uiteindelijke collectief van alle stemmen is zij evenredig van invloed op de eigen positie. Dat is een minieme invloed ten opzichte van de eigen positie en dus niet van groot belang. Handeling en effect liggen ver uiteen. Door op een andere partij te stemmen, decimeer je je eigen partij, kiest voor een ander programma en verklein je de originele volte van je eigen stem. Je stem wordt dus zwakker.

Blijft over de betekenis als kortetermijnstrategie. Maar werkt het dan wel? Stel iemand is een fervente aanhanger van de SP. Deze kiezer ziet echter, als de peilingen worden aanvaard, deze partij enorm terugvallen, waardoor de kans op regeringsdeelname navenant afneemt. Tenzij de PvdA de grootste wordt, want dan is er zicht op een kabinet PvdA-SP, omdat beide partijen ter linkerzijde opereren Dus wordt er ‘strategisch’ gestemd op de PvdA.

Edoch, als een groot deel van de SP-kiezers zo redeneert, wordt de SP drastisch kleiner en daarmee de kans een flinke coalitiepartner te zijn. Misschien moet dan de winnende PvdA uiteindelijk toch met de VVD in zee. Iets wat de rechtgeaarde SP-stemmer juist niet wil.  In het absolute geval dat alle SP-stemmers die strategische keuze maken krijgt de SP niet eens één zetel. Het strategische stemmen leidt dan tot opheffing van de partij. Kortom zelfs op de korte termijn wordt een enorm risico gelopen. Dat zal een strateeg dus nooit doen. Als een fors deel SP-ers strategisch overloopt (vroeger heette zoiets verraad) zal dit bij de evaluatie bekend worden. De achtergebleven SP-ers zullen dan deels aan het twijfelen slaan. Hadden zij dit ook niet moeten doen? Of de pest in krijgen, dat zij nu zo klein en in de steek gelaten zijn, en het vertikken om de PvdA verder op het zadel te helpen.

Het voorbeeld gaat gelijkelijk op voor andere strategische keuzes. Voorbeeld 2. Stel iemand stemt D’66. In rationaliteit en redelijkheid een middenpartij. Maar de kans is groot, zo leert de meest recente verkiezingsgeschiedenis, dat de partij relatief klein blijft. Zeg tussen 10 en 15 zetels. Dan zou het strategisch worden genoemd wanneer de D’66 kiezer als deze wat meer sociaal denkt PvdA gaat stemmen of als hij meer liberaal denkt voor de VVD kiest. Hierdoor zou D’66 in zetels dalen, kleiner worden en het risico lopen een randpartijtje te worden. PvdA en VVD krijgen beide meer aanhang en boeken een forse verkiezingswinst. Strategisch stemmen decimeert dus de eigen partij, is in de grond a-principieel en maakt een andere partij sterker. Als je dus wilt, dat jouw partij er nooit komt, moet je vooral strategisch gaan stemmen.

In feite is strategisch stemmen zo bezien een handeling die niet mikt op versterking van de eigen partij, maar op een regering(ssamensteling) die de meeste kans heeft dicht in de buurt te komen van een politiek programma a la jouw partij en dat als next best wordt beoordeeld. Daarmee geeft de strategische stemmer te kennen, dat hij er geen geloof in heeft, dat zijn partij een programma heeft waarop meer Nederlands hun stem uitbrengen. Het getuigt dan van meer strategie, maar nu als langetermijnaanpak, om mee te helpen, dat programma aantrekkelijker te maken.

Als, tot slot, die zg. strategische keuze succesvol blijkt, ontstaat de positie dat jouw oorspronkelijke partij klein(er) blijft. Dan kun je voortaan -of moet je zelfs- altijd op die andere partij stemmen. Strategisch stemmen mondt dan uit in het veranderen van partij en leidt doorgaande tot een twee partijenstelsel.

Interessante artikelen

 

Nieuwe onthullngen leggen nu weer o.a. in Duitsland duizenden gevallen van kindermisbruik bloot door priesters en en andere kerkelijke ambtsdragers gedurende tientalllen jaren. Het speelt zich in n


Het begint spannend te worden. Eerst eigen land.

Rutte zegt in Binnenhof: Nul kans dat we met de PVV gaan regeren. Lees dat als: Nul kans dat we met Wilders ook al wordt zijn partij de grootste aan


Als de EU in deze crisistijd zouden worden vergeleken met een ziekenhuis, dan ontstaat het volgende beeld. Er zijn stervende patiënten aan wier bedden de dokters eindeloos staan te praten over de juis