Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Het kapitalisme is een stelsel, waarbij de productiemiddelen in handen zijn van particulieren. Die productiemiddelen vormen het kapitaal (en de rijkdom) van de bezitters. Om te kunnen produceren moeten er eerst die middelen zijn en vervolgens een afzetgebied ofwel markt. Die markt c.q. verkoop van producten moet winstgevend zijn. Zoniet dan ontbreken de gelden om die middelen (grondstoffen, fabrieken en machines) te onderhouden en vernieuwen en de ‘arbeiders’ te betalen. Deze laatste zijn steeds minder nodig. De automatisering, overgaand in robotisering, stoot handen uit.

Kapitalisme is afhankelijk van groei. Geen groei betekent markt en de spiraal naar beneden. Groei komt voort uit meer mensen, meer consumptie, meer beschikbaar geld bij mensen. De laatste 20 jaar is veel productie verhuisd naar wat we toen opkomende economieën noemden. Ook wel lagelonenlanden. Hierdoor verlaagden eigenaren hun kosten. Met die verplaatsing van productie verhuisden ook de middelen mee en derhalve het kapitalistische stelsel, ongeacht waar de bezittende particulieren wonen. Ipso facto: we zagen het kapitalisme groeien in die landen. Zelfs heel snel. Met China als super voorbeeld.

Maar nu komt het. Landen in de hoedanigheid van staten met regeringen vertonen een negatieve kapitalistische spiraal. Vrijwel alle westerse landen hebben een enorme overheidsschuld. Honderden tot duizenden miljarden. Amerika met een staatsschuld van meer dan 16.000 miljard dollar wordt een machtig en rijk land genoemd. Machtig klopt: het sterkste leger ter wereld. Rijk klopt niet. Wie diep in de schulden zit is arm. Amerika is straatarm. De top van bezitters (de rijken) zijn helemaal niet arm, maar daar heeft de staat niet zoveel aan. Zeker niet als zij vooral in het buitenland investeren. Zie Griekenland. Het land is vrijwel failliet. De rijke Grieken brachten hun kapitaal naar het buitenland. Hetzelfde gebeurt in Spanje al. En let op? Ook in nederland zal dit een tendens blijken in de komende jaren.

Particulieren, de rijken, bezitten steeds meer. Staten zien hun schuldenlast vergroot. Ook Nederland nog in de komende jaren. Met hoeveel, als duidelijk doel, gaat ons land de overheidsschuld in de komende regeringsperiode verlagen? Met, zo het er naar uitziet, niets. Alle zware inspanningen zijn bezuinigingen om onder die 3% jaarlijkse budgetoverschrijding uit te komen. Dat mondt uit in een begrotingstekort van 1,5% als we dit in 2017 halen, geen winst, maar nog steeds schuldvergroting. Aflossing kan pas als er een fikse economische groei is. Dus meer produceren, meer verkopen, meer markt. Maar verkopen aan wie, want al die andere landen kampen met hetzelfde probleem? En Nederland is vooral een exportland. Wat brengt een nieuwe consumptiegolf teweeg? Eten moeten we eignelijk minder. Drinken en roken ook. Want de ziektekosten lopen onhoudbaar hoog op. Nog meer ict in huis? De dienstensector? Wat valt er op grote schaal aan diensten te exporteren?

En kunnen de burgers deze dan ook bekostigen?

We moeten het stelsel nog eens goed bezien. Zo vind ik het krankjorum dat rating agencies Nederland triple A verklaren, de hoogste status, terwijl ons land een schuld heeft van meer dan 412 miljard euro. Je staat dus bovenaan ondanks een schuld die we in geen halve eeuw kunnen aflossen, alleen omdat je kredietwaardig bent, omdat je kans ziet netjes de rente te betalen. In mijn optiek verdient een land pas een plusrating als het tenminste op 0 staat of liever nog in de plus. Rating agencies geven een kankerpatient die nog zes maanden heeft te leven de hoogste rating, omdat andere patienten eerder dood gaan. Ook een staat heeft bezittingen. Niet onbelangrijk (eufeumisme) zijn energiebronnen. Nederland heeft aardgas, maar de reserves slinken snel en met een jaar of 20 is de gasballon, die de Slochterenbel is, op weg naar pensioen en in de herfst van zijn bestaan aanbeland. Ik zie onze regering hier nog niet op anticiperen. In geen enkel partijprogramma staat er een woord over. Wel over ambities om het aandeel duurzame energie te vergroten. Dit vergt enorme investeringen. Vooralsnog zullen we dat geld moeten lenen. Bij burgers valt het echt niet meer te halen. Om het verlies aan inkomsten vanuit aardgas op te vangen zal Nederland vooralsnog meer schulden moeten maken. Dat kapitaal is er op zich wel. Bij die private eigenaren. De kop boven het artikel is fout. Niet het kapitalisme wankelt, maar de staat.

Interessante artikelen

Rondje regels

Als je één regel stelt, dan kan er ook maar één worden overtreden. Maak je vier regels

dan loop je de kans op meer overtredingen. Dus moet je ter controle ook de politie uitbreiden. He