Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Verloren miljarden in Griekse cultuur: een communicatiecultuur voorbeeld

Een tweetal dagen terug schreef ik over het zware, langdurige werk om de cultuur te veranderen van een organisatie of een heel land. Zwaar en complex, omdat op vier niveaus, onderling verbonden en elkaar beïnvloedend, met diepe wortels veranderingen, moeten worden aangebracht. Een regelrecht praktijkvoorbeeld is Griekenland. Om financieel weer boven water te komen moet de Griekse maatschappij drastisch veranderen. De stok achter de deur van de geldschietende EU is: geen maatschappelijke en structurele ingrepen, dan geen steungeld meer. Inmiddels, zo lezen we, is Griekenland toe aan de derde infuusronde.

Er zijn twijfels of de Grieken voldoende kunnen veranderen en dus ingrijpen.

Uitgaande van een cultuurveranderingsplan zijn de volgende niveaus aan de orde:

Op macroniveau moet het staatsbestel met teveel uitgaven, teveel ambtenaren, teveel nepotisme en te weinig greep op de belastingbetalers drastisch worden ingekrompen en in werkwijze veranderd;

Op mesoniveau moeten allerlei organisaties effectief en doelmatig hun werk gaan uitoefenen. Bijvoorbeeld de belastingdienst moet echt gaan handhaven en allerlei ontduiking krachtig aanpakken.Maar is die moraal er? Zijn die processen en technieken voorhanden?

Op microniveau moeten de Grieken netjes hun belasting gaan betalen, geen nepotisme meer toepassen, harder gaan werken in sectoren anders dan wijn, olijven en toerisme en beseffen dat er een andere tijd of wereld is aangebroken.

Het nepotisme als cultuur zorgt ervoor dat elke ingreep op overheidsniveau familieleden raakt. Bovendien zou eigenlijk iedere ambtenaar die er nu zit, moeten worden vervangen, want de zittende laag heeft het nooit gekund. Zij zijn overgoten met het niet gewenste cultuursop. De werkwijze op meso-organisatieniveau betekent, dat zonder aanziens des persoons de regels en betalingsmoraal moeten worden toegepast. Maar de zekerheid van ambtenarenbanen (pensioenen, ontslagzwakte en werktijden) wordt uiteraard niet snel prijsgegeven. Terwijl de relatie met de burgers en ingesleten werkwijzen een langlopende confrontatie inhouden, waarbij oude stilzwijgende afspraken moeten worden geëlimineerd. Kortom, alle van ousher gegroeide verhouding moeten worden uitgestuft.

De inmiddels generatielange cultuur van onderlinge belangen, languissante werkwijze en persoonlijke belastingmoraal zal zich heftig verzetten vanuit ingeburgerd conservatisme tegen de drastische ingrepen en vanuit de onmacht en de weerstand tegen confrontaties.

Die Griekse verandering gaat niet slagen, omdat het niet alleen een ommekeer vergt van decennialange ingesleten patronen, maar ook omdat er helemaal geen alternatief klaar staat en omdat de cultuur die een omslag in de weg staat verweven is met alle niveaus en alle groeperingen zowel als individuen. Er moeten derhalve niet alleen economen en financieel deskundigen kijken naar de voortgang en de haalbaarheid, maar vooral ook antropologen, sociologen en communicatiedeskundigen. En dan nog geldt, dat bij een werkelijke poging tot slagen rekening moet worden gehouden met een termijn van circa 30 jaar. Communicatiedeskundigen hebben de argumenten om de economen tegen te spreken in de haalbaarheid van de huidige geldaanpak. Waar is die discussie?

Interessante artikelen

Eerder schreef ik op deze site, dat het gezegde “een beeld zegt meer dan 1000 woorden” een mythe is. Een beeld zonder tekst of toelichting leidt alleen tot pure interpretatie bij de ontvanger. Hiermee


Zwaar onweer eist slachtoffers tijdens het Belgische Pukkelpop. De autoriteiten (organisatie, politie en hulpdiensten) wordt gebrek aan crisisbeheersing en informatie verweten. Hoe zit het echter met