Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Stel Nederland heeft 450 miljard euro staatsschuld. De regering geeft nog steeds meer uit dan er binnenkomt, dus de schuld groeit nog elke dag en daarmee ook de te betalen rente.

De economie groeit niet. De Nederlande economie krimpt. Sommige economen –niet de minsten- bevelen Keynesiaans aan extra investeringen te doen, opdat de economie weer beter gaat draaien en groeien. De premier heeft als oplossing dat burgers meer moeten gaan uitgeven en minder gaan sparen en aldoende die economie doen opveren. Aangezien burgers zowel samen de staat zijn als individueel burger moeten we de schuldaflossing in dat geval bij onszelf weghalen. Minder sparen, meer uitgeven. Strikt genomen wordt van de burger gevraagd nu juist te doen wat de staat deed en in moeilijkheden bracht. Rare paradox. Maar enfin, als we dit in één klap doen, hebben we die extra investering ook niet nodig en vermijden het risico, dat dit niet zou werken. Ik zie het nog niet gebeuren.

Stel, Nederland besluit 50 miljard euro extra uit te geven. Dit noem ik de uitgangs- of nulpositie. Hiermee stijgt de staatsschuld naar 500 miljard. Laten we aannemen, dat het werkt. De economie groeit en we maken volgend jaar een winst van 50 miljard. Daarmee lossen we eerst de schuld ter grootte van die extra investering af. Dan zijn we een jaar verder niet verder dan die uitgangspositie. Alsnog 450 miljard schuld. Dus moeten we hopen, dat die investering eenmalig voldoende en voor groei zorgt gedurende een aantal jaren. 9 Jaren op een rij en we kunnen de staatsschuld afbouwen naar 0. Strikt genomen zelfs iets sneller, omdat we onderweg minder rente hoeven te betalen. Meer dan 50 miljard groewinst maken en dus meer aflossen, kan natuurlijk ook. Maar tja, dat is nogal wat. Ter verduidelijking: ik ben op zoek naar absolute verbetering, geen relatieve.

Twee bemerkingen.

Allereerst geldt, dat als Nederland in de goede jaren dit beginsel had toegepast, zouden we nu geen staatsschuld hebben. Waren die goede jaren er? Ja. Hebben we toen afgelost. Nee. Nederland heeft in de afgelopen 50 jaar nooit afgelost. Integendeel, in de goede jaren hebben we nog meer uitgegeven dan er binnenkwam. Het maakt daarbij niet uit welke kabinetskleur of –samenstelling er zat: de staatsschuld groeide. Conclusie: een hele serie achtereenvolgende regeringen was onmachtig de uitgaven binnen de grenzen van de inkomsten te houden. De reeks is lang genoeg om te concluderen, dat de politiek niet in staat bleek groei te benutten voor aflossing dan wel minder uit te geven dan er inkomsten waren. Schuldsanering moet blijkbaar noch aan de staat, noch aan de politiek worden overgelaten. Budgetdiscipline ook niet.

Ten tweede geldt de vraag, waar halen we die groei/winst vandaan? Stel, we gaan meer produceren en diensten verlenen en exporteren. Dat betekent, dat andere landen meer van de Nederlandse waar moeten kopen of diensten afnemen. Er zijn dan twee mogelijkheden. Landen die ook een staatsschuld hebben moeten meer kopen en komen in een positie die Nederland voor zichzelf niet wil. Hier klinkt de gouden regel door: doe een ander niet aan, hetgeen je zelf niet aangedaan wilt worden. Als een ander land de extra gaven aan Nederlandse waar betaalt door zijn inkopen bij een derde land te minderen, is dat natuurlijk ook niet sportief. We zouden ook niet willen dat dit ons overkwam: Duitsland helpt Griekenland in het zadel, doch van ons niets meer af te nemen, bijvoorbeeld. Kortom de Nederlandse groei moet komen uit een verslechtering van de schuldenpositie van andere landen. Ofte wel de groei van de een is de krimp of schuldgroei van de ander.

Spreiden we het beeld uit over alle landen ter wereld, dan leidt groei via een cirkelgang tot meer schulden voor iedereen. Ik ben geen econoom, dus waar zit de denkfout? Want als het wel klopt, leidt Keynes (en zijn volgelingen) alleen maar tot hogere schulden.

Interessante artikelen

Benito van Sutri (11e eeuw), een devoot aanhanger van Paus Gregorius, stelde een gedragscode op voor christelijke ridders. Hij leerde hen letterlijk mores. De zeven gedragsvoorschriften, zo ben ik van


Alsof de tijden nog niet spannend genoeg zijn houden we elkaar ook nog onledig met rampspoed-datum van 21-12-2012. Voor zover dit in mijn vermogen ligt, wil ik u geruststellen, omdat de kerst u als ee