Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Het conflict betreffende het vermeende gifgasgebruik in de Syrische burgeroorlog geeft niet alleen een treffend inzicht in de internationale politiek, maar ook in de strategie en tactiek van woorden en vooral de timing en daarmee in communicatie. In hoeverre aan de kant van Obama of Poetin communicatiedeskundigen adviserend of schrijvend een rol spelen blijft in het duister. Het heeft er veel van weg, dat als er hoog spel moet worden gespeeld het vak communicatie op zijn best in diepe coulissen is weggedoken. Dat wil zeggen, de media tuimelen over elkaar heen in een eindeloze stroom berichten, voorlichters en pr-functionarissen zijn onzichtbaar. Zie daar het grote verschil tussen journalistiek en aan organisaties verbonden communicatiek.

Een kort overzicht leert het volgende. Er vindt een gifgasaanval plaats. Honderden doden zijn het bewijs. Even wordt er nog in de media gesuggereerd dat die rijen doden in scene zijn gezet, maar experts verklaren unaniem dat de beelden overtuigend bewijs zijn van dood door gifgas. Nog weer later onderschreven door onderzoek ter plaatse.Assad ontkent gas te hebben gebruikt. Dus blijft er twijfel in het openbaar: wie de boosdoeners waren.Amerika neemt zoals vaker de mondiale politie-waakhondfunctie op zich. Ogenschijnlijk vanuit terechte verontwaardiging. De rode lijn is overschreden. Er moet nu worden ingegrepen.

Let wel, de 100.000 of daaromtrent doodgeschoten mensen vormden nog geen gedrag dat tot reacties tot ingrijpen leidde. Een burgeroorlog hoe geweldadig en moorddadig ook valt nog onder souverein gedrag. De VN c.q. de Veiligheidsraad willen eerst zekerheid. China en de Russische Federatie achten ingrijpen van buitenaf ongeloorloofd zonder VN-mandaat.Na eerste weigering en verder aandringen worden VN-onderzoekers toegelaten.Het gebruik van gifgas wordt aangetoond. Over de gebruiker/dader wordt niet gerapporteerd.Amerika zet door. Dan maar zonder instemming van de Veiligheidsraad. Er is een verantwoordelijkheid tot een ingreep vanuit strikt humanitaire noodzaak.

Engeland valt als bondgenoot af. Frankrijk is voor repressailles, maar zet zelf geen stap. Idem zo Turkije. Nederland beslist als altijd zelf helemaal niets. Obama zet door, maar krijgt meer dan tegenwind uit eigen politieke kring, het Congres en de publieke opinie. Amerika blijkt oorlogsmoe. Begrijpelijk en voorspelbaar.

De laatste drie 'oorlogen' gingen alle drie verloren. In Vietnam is de Vietcong nooit verslagen. In Irak is er evenmin een leger overwonnen (dat verdween gewoon na drie dagen)en bleef er een intens verdeeld land achter, net zoals de voorgaande 15 eeuwen. In Afghanistan is men weer terug bij af. Het sterkste landen ter wereld kan en mag zijn sterkste wapens niet gebruiken en een goed georganiseerde guerrilla is nauwelijks te bevechten. De lessen worden pijnlijk.

In die impasse gebeuren er twee buitengewoon tactische manoeuvres. De Russische president Poetin schrijft een ingezonden brief naar de New York Times: Amerika kan niet telkens de VN of de Veiligheidsraad passeren. Daarmee houdt hij zich in imagotermen aan de wereldorde, ook al is die VN of Veiligheidsraad machteloos, omdat daar de democratie niet werkt en de vetocratie wel.

Tegelijk biedt president Assad aan de gifgasvoorraad onder international toezicht te willen stellen. Hij heeft het verderfelijke spul dus wel, na aanvankelijke ontkenningen. En hij wordt gelijktijdig lid van de OPCW, welke organisatie het Verbod op Chemische Wapens behartigt. Dus staan Obama en Kerry met lege handen. Toch ingrijpen en niet eerst dat giftoezicht regelen zal geen applaus in de wereld ontvangen.Deels zal Poetin toorn veroorzaken bij Republikeinse havikken; wie is hij om ons de les te lezen? Deels stelt hij zich op als de man van de dialoog. In ieder geval wordt er tijd gewonnen en hoeveel gas kun je in die tijd verdonkeremanen, terwijl vooralsnog Assad niet wordt gestraft voor wat de wereld beschouwt als één van de hoogste misdrijven.

Communicatie is in deze vorm en toepassing in de tijd een zeer effectief sturingsmiddel, maar het is tegelijk een 18-karaats manipulatie-instrument. Het is die toepassing, waarover ik schrijf in mijn boek "Communicatie, een allemanszaak tussen strategie en gelegenheidsdenken" en waarvan ik beweer dat strategie en communicatie elkaar uitsluiten, als het laatste tenminste een hoge ethiek zou nastreven.

Is dat niet iets om in vakkringen over te praten naast de onderwerpen brand journalism, social media en merkmanagement?

Er is nog een mogelijkheid. Als Poetin de Amerikanen aanspreekt ('alleen in unanimiteit mogen landen handelen') en de VS ziet zelfs van een korte interventie in Syrië af, verzwakt hij het aanzien van Obama. Als zijn bemoeienis de Amerikanen daarentegen in standpunt doet omzwaaien en Obama cum suis laten zien dat ze zich niet laten ringeloren en geprikkeld dus de afstraffing wel doorzetten, dan vergroot Amerika andermaal de afkeer van de VS in het Midden-Oosten en vele andere landen en begeeft het land zich alweer in een oorlogssituatie die niet kan worden gewonnen. Ook in dat geval ligt de winst bij Poetin.

vervolg: Vanuit Zwitserland heeft Amerik laten weten geen tijdrekken te accepteren. Afgezien van het feit, dat dit al gaande is, is dat nu juist de bedoeling van Assad. Hij wil een maand de tijd voor het afgeven van een lijst met gifgas, waarvan hij al weet wat er is en waar het ligt. Rusland als voorstander van overleg zet zelf geen tijddruk op publicatie van de lijst, inrichting van het toezicht en opruiming. Logisch als de Amerikanen toch ongedurig worden, kan Moskou altijd weer de kaart spelen van hun voorkeur voor raketten boven vergadertafels. Mocht het allemaal uitlopen op een zeperd (geen afstraffing, eindeloze rek), dan zullen we moeten constateren dat de hoofdrol van Amerika, zoals we die kenden (gewenst of juist niet) is uitgespeeld en dat de balance of power overgaat in een kwartetspel, waarbij niemand ooit alle bij elkaar behorende kaarten in handen kan krijgen.

Interessante artikelen

We kennen een harde nauurwet: eten of gegeten worden.  Het is een prekende variant  van  op erop of eronder. Beide zijn m.i. een variant op een universele zijnswet: alles wat energie nodig heeft, haal


Wat leert de kennis-houding-gedrag trits ons communicatiedeskundigen over de doodschoppen? Er zijn vele invalshoeken. Ik loop er enige langs. In dit geval ben ik een langjarige ervaringsdeskundige, om


Een zwart gat kan nooit een selfie maken

Een door Einstein al voorspeld kosmisch verschijnsel is voor het eerst gefotografeerd. Als een gigantisch verdwijnpunt toont zich dit opzuigpunt, dat wil zegg