Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Ethiek en internationaal zaken doen sluiten elkaar nagenoeg uit

Wie internationaal zaken wil doen of het nu de overheid, een organisatie of een particulier betreft, zal ethisch altijd concessies moeten doen. Absolute principes, zoals zo vaak, kunnen niet worden toegepast. Anders gezegd: altijd is er sprake van het maken van vuile handen. Zie de werkelijkheid via de drie, onderstaande illustraties.

In de eerste illustratie besluit u niet te willen werken in landen waar het niet veilig is, noch voor uzelf, noch voor uw personeel. Het uitgangspunt betreft landen waar oorlog woedt, zoals nu in Syrië, dan wel stelselmatig sprake is van geweld, zoals in Centraal Afrikaanse Republiek, of waar een instabiele toestand heerst, die als onveilig moet worden beschouwd en die om kan slaan in geweld, binnenlandse oorlog of strijd met buurlanden, zoals Libië of Zuid-Sudan. Er vallen dan de nodige landen van uw internationale zakenlijst af. Misschien dat Cuba er inmiddels mee door kan.

In de tweede illustraties ziet u af, vooral als het om zaken doen gaat, van landen waar geen droog brood is te verdienen. Of omdat er nauwelijks mensen wonen en er geen infrrastructuur bestaat (Groenland) dan wel dat er armoede heerst en nauwelijks een lucratieve markt, zoals in de Sahellanden of dat het zeer onherbergzame regio's betreft, zoals het noorden van Canada of Noordoost Siberië en Afghanistan. Mongolië begint mogelijkheden te bieden. Bezitten die landen of gebieden interessante hoeveleheden grondstoffen, dan verandert de zaak, zoals bijvoorbeeld tegenwoordig Groenland aantrekkelijk wordt voor energie- en mijnbouwbedrijven door het bezit van zeldzame mineralen. Hoe het ook zij alweer kunt u een aantal landen van uw lijst schrappen.

In de derde illustraties vallen de landen af, waarbij u hoogwaardige ethiek als uitgangspunt neemt. U past het zwartboek van Amnesty International toe en mijdt alle landen die daarin voorkomen. Dat zijn landen waar geen sprake is van zelfs maar een beginnende democratie of landen die - soms gelijktijdig -  geen vrijheid van meningsuiting kennen, waar de pers wordt gebreideld, waar er een verbod op vereniging van politieke partijen of vakbonden bestaat, waar vrouwen worden achtergesteld of als tweederangsburgers worden beschouwd, waar kinderarbeid of slavernij aan de orde zijn of de wandaden van misdadige regiems alsmaar worden verhuld en onbestraft blijven. Amerika valt in dit verband dan bijvoorbeeld ook weg, omdat de natiestaat nog steeds de doodstraf kent.

U ziet dan blijft er maar een zeer beperkt deel van de wereld over om mee en in te werken en sommige van de oningekleurde landen zijn zelfs nog enigszins twijfelachtig. Transparantie, openheid, integriteit en duurzame gedragscodes kennen derhalve grote beperkingen, hoe goed bedoeld ook. De werkelijkheid, de praktijk en een hoogwaardig normenstelsel vormen bepaald geen gelijkzijdige driehoek.

Ps. Ik maakter deze sheets midden jaren '80! Het beeld is nog niet veel veranderd. We schieten niet hard op in de goede richting. Bij gastcolleges in de Pnielkerk in Utrecht voor zo'n 400 studenten per keer, die bij prof. dr. Anne van der Meiden public relations studeerden liep altijd wel een contingent toehoorders weg, omdat zij het niet wensten aan te horen, dat op deze manier het internationale zaken doen werd verdedigd, zoals toen het werken in Zuid-Afrika bijvoorbeeld. Ik verdedigde overigens niets. Ik liet alleen de werkelijkheid vanuit een zeker perspectief zien en betoogde dat het voor public relations-deskundigen een zware factor vormde in hun informatieve werkzaamheden en het bereiken van een goed imago.

Interessante artikelen

Wij leven in een onvoorstelbare wereld. Oudtijds wisten mensen niet hoe groot de aarde was, wel dat we gezelschap hadden van een zon en wat planeten en daarnaast een aantal sterren en dat er meer mens


De geschiedenis neemt nooit afscheid, de toekomst in de eeuwigheid brengt niets nieuws.

Wie eeuwig leeft, schakelt de tijd uit. Contradictie in tempora.

Een mens wordt geboren en verschijnt dan als