Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Een zeer verdeelde verkiezingsuitslag zal de besluitvorming in ons land zeer vertragen. Heb ik nu ook al verstand van politiek? Ja en nee, net zoveel als willekeurig welke andere belezen burger. Maar wij stevenen af op klaverjascoalities. Volg mijn redenering en denk er het uwe van. Het wordt provinciaals en waterig in Den Haag. Ruilverkaveling op zijn politieks.

 

Klaverjassen geblazen

De kans bestaat dat er vijf of zelfs partijen komen die tussen de 15 en 30 zetels scoren. Voor een werkzame meerderheid in de Tweede Kamer zijn er dan tenminste drie partijen nodig van rond 30 zetels. Tweemaal 30 plus 15 is al een te smalle basis. Drie partijen met 20 zetels of iets meer hebben nog weer de steun van een 15-partij nodig of een serie kleintjes. Dat geeft al vier toonaarden in de coalitie. Je krijgt dan een klaverjasgroep. Afhankelijk van de draaikaart ofte wel een gegeven groot issue zal die partij die hiervan een hoofdpunt in zijn programma of politieke ideologie heeft gemaakt, proberen het spel aan te nemen. Zo worden er per keer partners gezocht en doorzetting uitonderhandeld.

Aangezien de samenstelling van de Eerste Kamer hiermee niet synchroon of parallel loopt, zullen wetten krachteloos worden gediscussieerd in de Tweede Kamer tot pap voor iedereen om alsnog problemen te ontmoeten in een dwarsliggende Eerste Kamer. Snelle ingrepen in crisissituaties worden nagenoeg onmogelijk. Grote issues moeten door vier lebmagen.

D-66 Alexander Pechtold hoorde ik gisteren nog in een spot zeggen, dat zijn partij een betere toekomst wil. Ja, wie niet. Zijn aandachtsgebieden zijn: onderwijs (hoge kwaliteit), zorg (beter en voordeliger), veiligheid (zo groot mogelijk maar niet geharnast), meer werkgelegenheid en een sociale maatschappij. Met die wensen is niets mis, maar de uitvoering ontbreekt en vooral doortastende snelheid. Beter onderwijs? Nederland levert los van de kwaliteitsnorm al meer Hbo-ers en universitaire studenten aan de arbeidsmarkt dan we nodig hebben. In mijn eigen vakgebied elk jaar duizenden communicatiestudenten! Een voorlichter zal zich niet vertillen en kan dus 42 jaar mee. Amsterdam heeft er al 300. Hoeveel fysiotherapeuten hebben we nodig, sporttrainers, kleine talen-beheersers, archeologen, mediamanagers, historici, accountants, designers, bestuurskundigen?

Werkgelegenheid moet beter van elke partij, maar daarvoor is een groeiende economie nodig en als exportland moeten dus voor ons in de eerste plaats andere landen in welvaart groeien en onze producten kopen.

Nederland heeft 17 miljoen inwoners. Met zijn 10 miljoenen zouden we dit land ook heel goed draaiende kunnen houden. Is dit een verkapte manier om te zeggen ‘ons land is vol.’ Helemaal niet, maar als de fabriek kan draaien op 100 medewerkers heb je er geen 300 nodig. Ik redeneer vanuit werkaanbod en de vraag naar arbeidskrachten of liever nog de noodzaak tot een geven aantal krachten per sector. Ik ken geen partij die er een punt van maakt te analyseren of er een totaal andere visie op werk en werkverdeling moet komen.

Veiligheid dan. De hoeveelheid zogeheten kleine criminaliteit of schadevolle incidenten stabiliseert rond de 1.000.000 miljoen per jaar. Het valt mee zeggen sommige deskundigen. Kleine criminaliteit wordt niet als onveilig gezien. Zegt u het maar. Dat is 2750 gevallen per dag! Ik ben zo vrij om te denken dat het stabiliseert, omdat de kleine criminelen geen tijd meer hebben voor meer van hun werk. Al enkele decennia strijdt Nederland bijvoorbeeld tegen vrouwenhandel. We staan op het punt schuldigheidsbetalingen te doen voor slavenhandel in de 17e en 18e eeuw, terwijl er nog steeds sprake is van actuele slavenhandel onder onze neus. Hier zit kindermisbruik nog niet bij. Soms heet dat zelfs besnijdenissen. Beste partijen als we dit niet klein konden krijgen, wat gaat u dan echt doen als het om meer veiligheid gaat. Wie speelt die troefkaart? Ten principale. Niet onderhandelen, dat deden we namelijk in die afgelopen decennia al ruimschoots. Met vier of meer cohabiterende partijen zie ik dit niet tot een versnelde oplossing komen.

Zorg. Daarover is veel te zeggen, maar voor mij geldt dat medicijnen nooit een product mogen zijn dat zich leent voor commercie. Simpel, hè. Hoe je vervolgens regels voor overmatig gebruik stelt, is een andere, ook lastige kwestie. Bovendien als een land zoveel zorg nodig heeft, wat is er dan fundamenteel mis? Of betreft het vooral veel ouderdomskwalen. Dat worden er dan in de toekomst nog meer, als iedereen 100 wil worden.

Duurzaamheid en vooral energietransitie dan. Alle partijen zijn voor, maar hoe komen we tot een onvervaard snelle en goede aanpak als we constateren dat Nederland er de afgelopen 20 jaar niet veel van heeft gebakken. We willen niet meer olie, niet meer kolen, strikt genomen minder aardgas(productie), geen kernenergie, eigenlijk geen windmolens, waar dan ook (die trouwens maar in 10 tot 15% van ’s lands energiebehoefte kunnen voorzien, tenzij we Nederland herdopen tot Les Pays de Zaandijk). En we staan binnenkort voor lagere gasinkomsten, dus meer import. Dus 10 miljard euro aan inkomsten minder komt neer op een saldoverschil van 20 miljard. Dat is dus naast die extra uitgaven aan onderwijs, zorg, veiligheid en werkgelegenheid. We zullen aan Griekenland en Frankrijk moeten vragen hoe je dat kunt rooien. Op drie musea na draaien alle musea met verlies als het gaat om eigen inkomsten (dus geen subsidie en geen sponsoring. Dit laatste betaalt de burger immers alsnog). Nederland heeft meer dan 8000 museale instellingen. Eén op elke 15.000 inwoners. Hou het maar eens vol. Als u er elke week eentje bezoekt heeft u 160 jaar nodig voor alle. Overigens WVC-minister Brinkman duidde al midden jaren ’80 op de financiële onhoudbaarheid. Vandaar dat Gasunie het Groninger Museum zeer grotendeels betaalde als voorbeeld van public private partnership. Daarmee stemde hij in. Maar dit terzijde.

Nederland staat er goed voor, herhaalt onze minister-president Rutte. Wat hem betreft kunnen we blijkbaar rustig gaan klaverjassen. Het is maar hoe je het bekijkt. Met alle bovengenoemde kanttekeningen zie ik Nederland de komende jaren geen aflossingen doen op de staatsschuld. Wat we verdienen zullen we moeten steken in de renteaflossingen. Snel, krachtdadig aanpakken geblazen hebben we net achter de rug, zegt regerend Den Haag. Alhoewel, het moet nog echt blijken met zoveel partijen aan tafel. Een Russisch gezegde luidt: ‘Als je zeven oppassers hebt, let er niemand meer op het kind.’

Is er een alternatief? Jazeker, bijvoorbeeld politieke fusies. PvdA met SP, VVD met D’66, het CDA met (?) de SGP en CU. Dat zou een terugkeer betekenen naar de links-rechts polarisatie. Mijns inziens heeft deze tweedeling afgedaan. Zelf ben ik ambidexter. Ik zoek het zittende met mijn hoofd in mijn handen tussen rationaliteit en utiliteit. Tussen een denkbare en een maakbare samenleving.

Interessante artikelen

Al sinds meer dan 2500 jaar dalen denkers en wetenschappers af in de wereld van het superkleine. Lange tijd gold de gedachte dat atomen als ondeelbare micromaterie de kleinste eenheden vertegenwoordig


ISIS-strijders willen een orthodox kalifaat stichten. Zij zijn wars van modernismen en willen terug naar een land waar de oerregels van de islam gelden. Ik bespreek eerst de oorzaak c.q. de oorsprong


De glimlach van de zon

De klimaatconferentie in Parijs stemt tot enig optimisme. Er is een grote mate van overeenstemming over het gegeven, dat de wereld hard aan de slag moet. Natuurlijk bleek de ge