Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Alles of niets is een regelmatig gebruikt gezegde. Daarachter schuilt een bijzondere constatering. Op het eerste gezicht lijkt het een uitspraak van een gegeven met twee uiteinden. Aan de ene kant alles en aan de andere kant niets. Alsof daartussen nog wat zit. Dat is niet het geval. Tussen alles en niets zit niks meer. Stel u een lijn voor met twee uiteinden en niets ertussen. Dat kunt u niet. Of stel u een cirkel voor met als ene helft alles en als andere helft niets. Dan houdt u een halve cirkel over, maar omdat alles alles is, vult alles dus de hele cirkel. Ook dit is echter niet de werkelijkheid. Alles heeft immers geen grenzen en dus ook geen omtrek. Want met wat zou er dan een grens moeten zijn?

Alles is per definitie grenzeloos. U heeft zich zojuist het heelal voorgesteld: een grenzeloos uitdijend iets. Hoe we dit iets verder noemen, maakt niet uit. What’s in a name?

Een stapje verder.

Als we aannemen dat iets niet uit niets kan ontstaan, moet het heelal er altijd zijn geweest. Wetenschappers, met name astrofysici en kosmologen, scharen zich onder de idee, dat het heelal is begonnen met de oerknal. Als iets niet uit niets kan zijn ontstaan, moet die oerknal een oorzaak, een voorafgaand iets hebben gehad. Dat klopt, zo is het idee. Die bron is een singulariteit. Dit is een super geconcentreerd beginpunt, waarin alle energie en daarmee ook de voorloper van materie zat samengebald. Het is werkelijk onvoorstelbaar. Dat heelal, dat uit miljarden sterrenstelsels bestaat zoals onze Melkweg er eentje is en die stelsels op hun beurt bestaan ook weer uit miljarden zonnen en planeten, komt voort uit een onooglijk - letterlijk niet te zien zo klein – ietsepietsie.

Met die oerknal worden ook de dimensies geboren. Drie ruimtelijke dimensies en de tijd.

In die singulariteit bestonden die dimensies niet. We kunnen wel praten en schrijven over die singulariteit en er zelfs letterlijk rekening mee houden, maar ons er een voorstelling van maken, nee dat gaat niet. Hoe moet u in uw hoofd een twee- of driedimensionaal plaatje maken van iets dat geen dimensies heeft?

Het geldheelal

Het geldheelal bestaat uit munten en papieren, maar ook uit zaken die we waarde toekennen en geld waard zijn, zoals grond, huizen, edelmetalen, beroemde schilderijen enz. Het geldheelal kan oneindig groeien, vooropgesteld dat je een onverslijtbare pers hebt en voldoende inkt, alsmede metaal om die munten van te slaan. Die waarde van materiële bezittingen kan ook oneindig toenemen, want waar oneindig geld is, kan oneindige waarde ontstaan. Het geldheelal heeft veel weg van het echte heelal.

Gaandeweg wordt dat tastbare, zichtbare maar onruikbare geld omgezet in elektromagnetische stroompjes. Ik stroompin iets naar u en u zet het op de bank, waar u het niet kunt zien of beetpakken: it’s all in the air somewhere.

Zo bezien zijn elektronen geld waard, maar ja waar zijn ze? Het geldverkeer, de relatieve waarde - want die waarde wisselt per dag, minuut, seconde – berust op een afspraak. Mocht alle elektriciteit uitvallen, dan verdwijnt al dat geld in een zwart gat. In zo’n zwart gat wordt alles van waarde dimensieloos. Geld uitgedrukt als waarde wordt dan onderdeel van een monetaire singulariteit. De oerbron van geld is een verdwijnpunt, waarin alle waarden oneindige krommen worden.

Dat willen we niet, dus pogen we uit alle macht voordat dit gebeurt en zolang het stand houdt, zoveel mogelijk geld te vergaren. Het motto in die wereld stond aan het begin van deze story: het is alles of niets. Zo bekeken zijn de Grieken astronomen op de rand van een zwart gat, waar het gaat om astronomische bedragen. Vindt morgen maar eens terug wat daar vandaag in valt. Volgens astrofysicus Hawkins ontsnapt er toch licht of een vorm van energie uit een zwart gat. Daar ontstaat een tweede gezegde: niets voor niets.

Interessante artikelen

We weten sinds Darwin, dat natuurlijke selectie het proces is, dat de evolutionaire ontwikkeling van het leven stuurt. Sleutel woord in dat proces is aanpassing. Al of niet aangevuld tot complexiteit