Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Verdronken aangespoeld lag het Syrische jongetje op de kustlijn. De beelden vlogen de wereld over. Men noemde het een iconisch beeld. Vergelijkbaar met het meisje dat naakt vluchtte voor de napalmbombardementen in Vietnam indertijd. Ook politici reageerden in termen van ‘dit bewoog mij tot tranen toe’, ‘we moeten nu echt wat doen’ en min of meer bekende Nederlanders boden hun huizen aan voor inwoning door een vluchtgezin.

Het beeld riep ook bij mij een gedachte op. Het was een toonbeeld van volmaakte zieligheid en machteloosheid tegelijk. Maar de beelden van aanstaande onthoofdingen door IS-strijders deden dit ook. De reacties waren navenant. Dit is barbarij. Dit moet stoppen. Het zijn gebeurtenissen die inmiddels een reeks vormen, waaraan geen ontkomen is. De vluchtelingenstromen zijn samen met geweld in andere landen dan Syrië parallel lopende beelden en gebeurtenissen.

De ketting is bekend. Ergens vindt oorlogsgeweld plaats. Mensen nemen de vlucht. Mensenhandelaren verdienen veel geld aan wanhopige en angstige asielzoekers. In wrakke bootjes met duizenden slachtoffers. In overvolle treinen. In zuurstof arme vrachtwagens. En weer klinkt het: dit moet stoppen.

Aan het eind van de ketting neemt nu de bereidheid in de EU tot het opvangen van deze vluchtelingen toe. Landen, regeringen en volkeren worden steeds toeschietelijker. Er ontstaan zo hoop en licht aan het eind van de vluchttunnels.

Doch, men bestrijdt de malaria maar laat de muggen leven. Aan de oorzaken wordt nog niets gedaan, dat ook maar enig zicht geeft op een snelle stopzetting van het geweld. Niet in Eritrea, in Afghanistan, in Irak, in Syrië, in Mali of Yemen. Het is niet moeilijk te voorzeggen, dat de stromen en de iconische beelden zullen blijven komen, wanneer we aan de oorzaak onvoldoende een halt toeroepen.

Brussel wilde kort geleden een betere verdeling van 40.000 asielzoekers in de EU. Nog deze week lekten nieuwe getallen en bijbehorende plannen uit voor 160.000 mensen. Dat geldt nog alleen voor dit jaar. Als bekend wordt dat de opvang zich verbetert, zullen die stromen nog aanzwellen. Over de komende jaren zal het dan gaan om een veelvoud van 160.000. Wat dan te doen? Zoveel min of meer bekende Nederlanders hebben we niet. Zoveel huizen en werk ook niet. Er zullen ghetto’s ontstaan. Met enorme inspanning zal het wellicht lukken, maar waar onze leiders zeggen dat er geen dag verloren mag gaan, hoor ik niet dat dit ook zou moeten gelden voor het aanpakken van de oorzaak. IS verslaan betekent IS vernietigen. Taliban verslaan betekent Taliban uitroeien. Boko Haram uitschakelen betekent deze fanatici elimineren.

We zouden zo geredeneerd dezelfde strijdtactiek moeten uitvoeren als de groeperingen doen, die nu voor al deze ellende en dood en verderf zorgen. Dat is regelrecht in strijd met onze waarden en recht. Geen oog om oog tand om tand. Maar aan hen hun zin geven kan ook niet. En gaan praten is uitzichtloos. De tegenstander wil ons immers uitroeien. Te beginnen in de gebieden waar ze nu heersen of overheersing bevechten. Hij heeft nu juist geen begrip voor ons pakket aan waarden en rechten, dat wij overigens heel vaak ook zelf niet tot in de puntjes uitvoeren. En dit is ondermaats uitgedrukt.

We kunnen eindeloos discussiëren over ons aandeel in het verleden in de ontstaansgeschiedenis van deze gebeurtenissen. Schuldgevoelens zetten geen zoden aan de dijk en is ook geen remedie tegen de aanwas van ellende. Het ‘morgen moet dit stoppen’ komt er niet mee dichterbij. Veel vluchtelingen zullen niet meer naar hun vaderland terugkeren. Vooral in Sytië moet worden verwacht dat gerekend vanaf het einde van de strijd aldaar het minstens twee generaties duurt voordat het land weer enigszins leefbaar zal zijn. Wraakgevoelens zullen nog veel langer doorwoekeren. Je oorspronkelijke land en cultuur geheel verlaten en vergeten is mensen niet gegeven. Mensen zullen hun ‘land en cultuur’ re-installeren. Dit leidt weer tot verdeeldheid ter plekke. Hier en daar. We zullen ook in deze gevallen spreken van de effecten bij tweede en derde generaties, die hereniging zullen moeten vergeten. Niet alleen oude tempels zijn opgeblazen, ook actuele, bestaande idealen en bezittingen.

‘Dit nooit weer’ is het motto van hen die zich niet neerleggen bij de waarachtige, menselijke, diepste natuur. Je kunt natuurlijk redeneren, dat we die diepe natuur en zijn uitingen niet kunnen aanvaarden en daar nu juist op beschaafde wijze aan moeten werken, maar dat neemt niet weg, dat die oernatuur nog steeds opduikt. Uiteindelijk ook weer bij onszelf. Het begint met kleine fanatieke groepen. Als virussen zullen zij teren op het echte leven en zich voedend versrpeiden via voor hun doelen gevoelige gastheren/vrouwen. Ook Nederlanders zullen vluchteling worden, zij het om andere oorzaken en redenen. Het opheffen van paspoortgrenzen houdt slechts het wegnemen van één grens in. Er zijn er nog vele, schreef ik eerder. Onzichtbare en mentaal gevoelige. We spreken nog lang geen één taal. Godsdienst, cultuur, ervaringen, gebrek aan rationalisme en logica, de taal der beschaving heeft vele hardnekkige dialecten.

Interessante artikelen

De Haagse geluiden lijken erop te wijzen, dat de coalitiepartijen een compromis hebben gevonden. Of dat een gulden middenweg is, moet nog worden afgewacht. De PvdA zal het de VVD moeten gunnen om met


De NRC-columnisten zijn buitengewoon goede adviseurs als het om grote onderwerpen gaat. Ik kan niets anders zeggen. In andere kranten verschijnen ook prima columns, maar die kan ik niet aanhalen. Ik h


Ben ik voor of tegen de EU? Ik ben voor als het gaat om afspraken, die voorkomen dat men slaags raakt. In die bedoeling toont de EU al 75 jaar dat het ideaal van de ‘oprichters’ succesvol is. Als hier