Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Nederland heeft een staatsschuld van enige honderden miljarden euro’s. Let wel Nederland wordt aangemerkt als één van de rijkere landen in de wereld. De andere Europese lidstaten hebben ook allemaal fikse schulden.

Die staatsschuld noem ik de schuldenkuil. Daarnaast betaalt Nederland rente op die staatsschuld. Dat is een tweede kuil, niet zo diep. Ik noem deze de rentekuil. Naarmate de schuldenkuil dieper wordt, wordt ook de rentekuil dieper, want we krijgen meer rentelasten. De ene kuil graaft als het ware de andere. Die tweede kuil kan in diepte wat schommelen omdat de rente schommelt. Maar een kuil blijft het. Cynisch gezien zorgt de overheid voor permanente werkgelegenheid met al dat graafwerk.

De staatsbegroting van 2016 komt, ondanks alle bezuinigingen, nog steeds 10 miljard tekort. Dat lenen we dus bij. Beide kuilen verdiepen zich.

Die schuldenkuileconomie lijkt een onuitputtelijke graafbron. Zo heeft Amerika een schuldenkuil ter diepte van 18.000 miljard dollar of daaromtrent. Als ze elk jaar 100 miljard aflossen zijn ze nog 180 jaar bezig.

Brussel is een kuil in andermans grond

De begroting van de EU kwam geld tekort gezien alle EU-kosten en verplichtingen. Dus moesten de lidstaten bijbetalen. Nederland heeft dat geld niet (want schuld), dus moest NL lenen om aan de wens/eis van de EU te voldoen. Onze kuil werd dus dieper om de EU-kuil te dempen. Zo gaat dit met kuilen. Zo gaat het ook met de Griekse bijdrage. Of een deel van de ontwikkelingshulp, waarvan we niet weten waaraan het besteed wordt of waar het blijft. Rutte geeft in 2016 5 miljard euro aan belasting terug. Strikt genomen heeft hij dat geld niet. Hij schenkt het vanuit beide kuilen.

De EU, zo las ik, heeft deze week 1,7 miljard euro uitgetrokken voor noodhulp aan vluchtelingen, d.w.z. voorzieningen voor de kampen waarin enige miljoenen vluchtelingen verblijven. Brussel heeft dat geld niet en zet de graafmachine aan. Daarmee zijn overigens de kosten van opvang in de lidstaten nog niet gedekt. Dat brengen die landen zelf op. Ook Nederland. Onze schuldenkuil wordt dus dieper en daarmee ook de rentekuil.

Andermans berg

Toen ik een collega bij de Rabobank enige jaren terug, waar ik tijdelijk inviel, vroeg hoe we dit soort economie konden verantwoorden, antwoordde hij: “Jij hebt jouw vak. Ik ben macro-econoom. Van economie snap jij niet veel. Ieder zijn vak. Tegenover die schuld staat een pensioenberg. Als we die in die kuil storten, is deze in één klap weggewerkt en we houden nog over.”

Dat begreep ik wel van economie. “Maar, opperde ik, dan zijn de gepensioneerden grotendeels hun pensioen kwijt en moet Nederland hun pensioenen aanvullen en dus weer een kuil gaan graven, tenzij we velen van hen in behoorlijke armoede achterlaten. Ze krimpen nu al enige jaren in. Als zij gaan lenen, -wat niet lukt- krijgen we enige miljoenen kuiltjes.”

Het gesprek werd diepgravend. Dus zijn we er mee gestopt.

Investeringen vanuit kuilen

Een deel van de economen zegt tot slot, dat we soms de kuil dieper moeten maken om het gegraven geld te investeren in de economie, waardoor deze kan aantrekken. Wanneer die investeringen succesvol zijn, genereren we weer meer staatsinkomen, waarmee je die schuld kan verlagen. Lees de kuil ontdiepen. Helaas is dit het rijke Nederland de afgelopen 60 jaar op een enkel jaar na niet gelukt. Per saldo wordt Nederland dus elk jaar vooralsnog een diepere kuil rijker. Doorgaans geven landen in de goede jaren meer uit. Dat is geen economie, dat is opportunistische politiek.

Bodempolitiek

Als je gas onttrekt aan de bodem krijg je bevingen. Als je diepe kuilen graaft volgens mij ook. Ik ben geen econoom maar werkte wel lange tijd voor een gasbedrijf. Van dat aardgas begrijp ik dat mensen willen, althans menige Groninger, dat we eigenlijk stoppen met de aardgaswinning. Dat zou echter die economische kuil verdiepen. Willen we de Groningse bevingen stoppen, dan creëren we een schudding in Den Haag. Mijn conclusies? 1) economie en energie hebben veel met elkaar te maken en 2) wie een kuil graaft voor zichzelf staat er al in.

Interessante artikelen

Als men het woord strategisch hanteert, mogen we veronderstellen, dat het gaat om serieuze doelen en dito resultaten als uitkomst van een moeitevolle aanpak met een goede voorbereiding. Waarom anders


Engeland is verdeeld over blijven of afhaken. Hoe de verdeling precies uitpakt weten we over een week, maar bij welke uitslag van het referendum over het EU-lidmaatschap dan ook, het land zal voorlopi