Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Een opgedeeld of federalistisch Syrië

Als de gevechten tot een einde komen, blijft de grote vraag over of er een Syrische staat terugkeert of een nieuwe indeling van dit land. Een eeuw geleden trok het westen, toen de Engelse en Franse kolonisten het voor gezien hielden, met scherpe, onnatuurlijke lijnen de grenzen van een aantal staten, zoals we die nu kennen. Het is geen succes gebleken. Historische geografie is wat anders dan tekentafelgeografie.

Voor Syrië na de oorlog staat er een aantal opties open. Allereerst moet worden afgewacht of IS definitief de macht grijpt in Syrië. Mocht dit het geval worden dan zullen de machtshebbers eerst een zuivering van ongekende orde uitvoeren. Vervolg zullen zij zich vergrijpen aan andere landen in de buurt. Of zelfs wat verder weg. Hun zegetocht en uiteindelijke doel kennen immers geen grenzen. Mochten Assad en regering aan het langste eind trekken, dan is een vereniging onder één vlag en regime vrijwel ondenkbaar. Daarvoor zijn de wonden al te diep, nog los van sinds oudsher bestaand factionisme.

Twee scenario’s liggen meer voor de hand: een federale staat of de opdeling in een vijftal autonome landen/staten. De partijen die in aanmerking komen voor een eigen land zijn: de Sji’ieten, de Sunnieten, de Koerden en de Druzen. Wellicht komen ook de Alawieten nog om de hoek kijken. De Druzen vormen evenwel een zodanige minderheid, dat zij nauwelijks een eigen staat kunnen vormen. Waar de Christenen moeten blijven is helemaal een open vraag. Een federatie betekent vier of vijf verregaand autonome gebieden onder één centraal beheer. Meer voor de hand liggen vijf Syriën.

Minstens zo ingewikkeld is de kwestie van de nieuwe landsgrenzen. Vanuit de historie zijn ze er niet. Ze moeten dus opnieuw worden afgesproken. En dat tussen de partijen die nu tegenover elkaar staan, zoals ze staan. Verder spelen ook de grote steden nog een complexe rol, omdat juist hier sommige van de genoemde geloofsstammen door elkaar leven. Een volksverhuizing naar de dan benoemde eigen gebieden moet dan alsnog plaatsvinden. En tot slot geldt hoe de oliegebieden te verdelen en de als altijd strategische begrenzing aan zee. Syrië is zo bezien geen kruitvat, maar een arsenaal aan kruitvaten.

Hoe duivels moeilijk dit is, moge ook blijken uit delen van Afrika, waar zich vergelijkbare taferelen hebben afgespeeld en zich tot op de dag van vandaag oorlogszuchtige gevolgen laten zien. Sudan, Somalië, Nigeria o.a. De Balkan kende ook dergelijke problemen. Misschien nu niet zo zichtbaar en mogelijk wegkwijnend, maar helemaal stabiel lijkt het nog niet. Ook daar viel een streng geregeerde eenheid als Yoegoslavië uiteen en gingen diverse groeperingen elkaar te lijf. Ook daar waren niet alleen ethnische motieven, doch tevens geloofsverschillen een grondslag voor de onenigheid.

Men kan redeneren, dat Europa er als geheel ook eens zo heeft voorgestaan. Eindeloze knokpartijen tussen bijkans ontelbare gebieden en facties, waaronder ook de scheuren van wederzijdse verkettering. We weten hoe lang dit heeft geduurd en wat het heeft gekost aan mensenlevens.

We mogen hopen, dat alle vluchtelingen hun ervaringen diep wegbergen in hun geheugen en ervaren hoe we alhier in vrijheid en tegelijk met veel eigenheid weten samen te leven om zich vanuit dit inzicht te voegen naar onze levensstijl en vooral gedachtegoed, maar de geschiedenis overziende moet ik dát nog wel zien gebeuren. Het heet, dat l’histoire se répète. Het wordt tijd voor een nieuw gezegde” L’histoire doit arrêter.

Interessante artikelen

Kwantumfysica verruimt onze kennis over een wereld die we niet kunnen zien nagenoeg tot in het onmetelijke. Op de schaal van miljarden lichtjaren tot de Planck-lengte (10 tot de -35e centimeter) Het z


Waar blijven de protesten van goedwillende moslims tegen de aanslagen? In Engeland is het dreigingsniveau verhoogd. Dat betekent meer politie en militairen op straat. Het argument is de mogelijkheid v