Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

De EU is een complex project. 28 landen, 28 zinnen.

Het is ooit opgezet om nieuwe onderlinge oorlogen te voorkomen: een vredesproject dus. Het is overgegaan op een handelsproject. Open grenzen voor de handel. Niet te veel papieren gedoe voor het internationale handelsverkeer. Daar paste ook eenzelfde munteenheid in. Daarna kwam het vrij reizen binnen Schengen voor alle deelnemers. Ook handig, maar hier kleefde een onmiddellijk risico aan. Het hield geen vrijreizen in voor andere landen dan EU-lidstaten. Zo werd het echter wel elders gepercipieerd: als je eenmaal Europa (EU) in bent, dan kun je gaan en staan waar je wilt.

Dit nu was een brug te ver. Wat ook te ver ging, is dat de optie van vrijreizen werd uitgelegd en toegepast als ‘verblijven.’ Kortom je verplaatst je binnen de EU als lid van een deelnemend land en dan kun je zonder verdere poespas ook in dat andere land woning en werk zoeken en gebruik maken van alle sociale voorzieningen. We kunnen zien hoe dit tot onevenwichtigheid heeft geleid. Hoeveel Oost-Europeanen komen naar West-Europa en hoeveel West-Europeanen zoeken hun heil in oostelijke lidstaten. Het is eenzijdig aantrekkelijk. De factor die hier zwaar meespeelt is het verschil in welvaart en voorzieningen. Dat konden we toch waarachtig wel aan zien komen!

 

Vrijreizen is handig. Vrij ergens tegelijk ook mogen verblijven is een tweede brug te ver. Dan beginnen de cultuurverschillen een fikse rol te spelen. Dat wil zeggen het kon nooit zo snel als dat het ging. Vervolgens wist de EU zich ook nog gebonden aan de mondiale afspraak in het kader van de rechten van de mens. Vluchtelingen dienden onverwijld te worden opgevangen. Humanitair gezien is dit een menslievende afspraak. De leefomstandigheden in Syrië zijn gruwelijk. Dus opvangen is een plicht van de hoogste orde. Maar daar zitten grenzen aan. En een van die grenzen is dat de vluchteling aanvaardt dat Nederlanders of Fransen of Engelsen in hun land leven zoals zij dat doen. Vrouwen zijn hier vrij en worden als gelijkwaardig behandeld aan mannen, waarbij we best nog wel een heel traject hebben te gaan, maar wel in de richting van die vrijheid. Niet terug. Om maar eens een kapitaal punt te noemen.

Dit conflict zit ingebakken in de plicht tot opvang enerzijds en de maatschappelijke eis tot aanvaarding van de geldende cultuur anderzijds.

Daarbij had de EU van meet af aan ook maatregelen moeten nemen om de hoofdoorzaak in het land van ellende weg te nemen. Anders hou je de vluchtstroom voor jaren en jaren. Ik acht die onvolkomen beleidssituatie de grote druppel die in Engeland de emmer deed overlopen. De Britten stonden al niet te juichen voor de Brusselse centralisatie van bepalingen en nu dit er ook nog bij. Dan maar weer autonoom.

Ik hoorde op tv, dat er wel een pakket van 5000 EU-regels en afspraken moet worden ontward voordat de scheiding echt een feit is. Als je zoveel regels nodig hebt, hoe zit het dan met de onderlinge acceptatie? De EU is lam geregeld.

 

Hoe opvallend is het verder dat rijk en commercieel Engeland voor remain stemde en de werkende klasse voor leave. Kapitalistisch Engeland (Londen vooral) verdiende aan het lidmaatschap. In de meer sociale sectoren van de maatschappij zagen de Engelsen er niet veel van terug. Wel de afbraak van sociale voorzieningen, hogere huren en hypotheken, verschraling van zorg en pensioenen. Zag men dat niet in Brussel? Tientallen miljarden naar Griekenland, waar de Grieken zelf niet veel van merken. Zij moeten voor decennia bezuinigen (wat niet gaat lukken), terwijl de ene lening vooral dient ter aflossing van de renteschulden over de voorgaande leningen. Kortom de banken lenen via de EU-bocht aan zichzelf, waarbij het leengeld niet van die banken zelf komt maar van de burger-belastingbetaler. De Grieken zelf staan naast het steunveld met lege handen. En Brussel zag dit niet?

Het is toch zo heel eenvoudig. Beste Brussel, vraag eens aan je lidstaten of zij hun soevereiniteit willen behouden en wat ze allemaal wel als elementen van die soevereiniteit zien. Ik voorspel u een mozaïek aan wensen die eigenlijk eisen zijn. De slotsom zal dan zijn, dat de EU verre van een eenheid is. Zeggen dat je nu juist meer moet centraliseren om die eenheid vanuit macht af te dwingen is contrair aan die wens tot soevereiniteit. De Britten hadden daar voor iets meer dan de helft genoeg van.

Het is triest te moeten lezen, dat sommige politici deze Brexit eigenlijk de opmaat vinden naar herzieningen. Nu kan of moet het ineens blijkbaar wel. Er is gewoonweg niet voldoende gekeken, geluisterd en scherp gecommuniceerd. De brokkelige verdeeldheid van de stad Brussel staat symbolisch voor de EU-stad.

Interessante artikelen