Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Als we er niet uitkomen, sprak de informateur in het begin van de coalitiebesprekingen, met betrekking tot onze onderwerpen waar we zeer verschillend over denken, dan zal deze formatiepoging niet slagen. Bent u dit met mij eens?

De onderhandelaars van de vier partijen knikten beamend.

Goed, zei de informateur, dan stel ik vandaag met u de lijst op van de grote onderwerpen, zoals migratie, zorg, onderwijs en de rest met een top-down volgorde. Dat wil zeggen, we beginnen met het zwaarste geschilpunt en werken dan zo naar beneden naar wat het minste kloven laat zien.

Morgen beginnen we dan met onderwerp op plaats 1.

Wie daarin het meeste verschillen zal ik vragen een dag met elkaar te overleggen en mij en de anderen hier aanwezig daags daarna te vertellen of u tot overeenstemming kan komen. Vervolgens werken we zo de lijst af. Lukt het op dat lastigste punt niet, dan weten we dat overmogen en kunnen we een nieuwe poging doen in een andere samenstelling van partijen. Bedenk het land is gebaat bij snelle besluitvorming.

Het bovenstaande lijkt mij een efficiënte aanpak. Direct de grootste kloof overbruggen. Maar zo liep het niet op het Binnenhof. Twee maanden verstreken en bij de eerste bespreking over hangijzer 1 ging het mis. Twee maanden verloren en dat in een tijd waarin alle politici het er over eens zijn, dat een aantal onderwerpen dringend aan een nieuwe aanpak toe zijn.

Nee, men koos voor een kleine polonaise, toen hier en daar een walsje en pas een stuk later voor de echte tango. Kostbare tijd verloren. Eerst wat over en weer massage en toen pas het erop of eronder gevecht. Dat heet politiek. Als iedereen elkaar pas voor het eerst zag of hoorde twee maanden terug kan een grondige kennismaking gewenst zijn, maar de partijen hebben elkaar al een half jaar tijdens de campagnes kunnen ruiken, de maat nemen door de programma’s te vergelijken en standpunten kunnen innemen. Sommigen deden dit overduidelijk. Vrijwel allemaal sloten ze de PVV op voorhand uit. Toch de een na grootste kiezerskeuze. SP wilde voor geen meter met de VVD. Groen Links stelde vergaande milieueisen enz. enz.

Het kan voor de formateur allemaal geen nieuws zijn geweest. Dus mijn vraag is: waar is in hemelsnaam twee maandenlang over gesproken. Blijkbaar over dat wat ons misschien bindt en niet dat wat ons vermoedelijk scheidt.

Waartoe leidt dit? Tot een zeer lastige tweede poging om een nieuwe formatiegroep bij elkaar te krijgen. Tot de keuze voor een minderheidskabinet? Tot een zakenkabinet? Tot nieuwe verkiezingen?

Eén ding is klinkklaar: Nederland is zeer verdeeld, zeker als het om topkwesties gaat. Ik stel voor om over de tien hoofdzaken tien referenda te houden. De vraagstelling kan heel duidelijk zijn: wilt u minder of meer van …..en dan komt die hoofdkwestie.

We noemen dit een Kwexit. Weg van het nodeloos gekwek. Als we een week lang op televisie eindeloze voorbeschouwingen en feestbetogingen in beeld brengen van een wedstrijd in slechts één sport en één stad dan beschouwen we die tien referenda maar als een spannende zomerthriller of als een speciale aflevering van Goede Tijden, Slechte Tijden.

Interessante artikelen

De evolutieleer leert ons dat aanpassing doet overleven. Wie zich niet op tijd kan aanpassen legt het loodje. Het is een meedogenloos mechanisme, dat werkt als een natuurlijke selectie. Een onbewuste


Stel Nederland heeft 450 miljard euro staatsschuld. De regering geeft nog steeds meer uit dan er binnenkomt, dus de schuld groeit nog elke dag en daarmee ook de te betalen rente.

De economie groeit n