Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

De zorgkosten blijven stijgen. Wanneer wordt de grens bereikt?

Aan de gedetailleerde kennis omtrent ziekteverschijnselen en hun oorzaken beginnen steeds meer moeilijkheden te kleven van medische zowel als economische aard.

Mensen willen graag in gezondheid leven en ook nog eens zo lang mogelijk. Dat is alleszins begrijpelijk. Naarmate men verneemt van mogelijke medicijnen die ook in geval van uiterst complexe of zeldzame aandoeningen kunnen helpen, willen mensen in ons type welvarende landen voor die medicijnen in aanmerking komen. Ook al kosten die medicijnen en bijbehorende behandelingen bedragen, die over de lengte van de benodigde tijd, hoger zijn dan de persoon in kwestie misschien in zijn werkzame leven aan inkomstenbelasting heeft opgebracht.

Maar zo zal een tegenargument luiden: die persoon heeft met zijn of haar werk misschien een grotere meerwaarde opgebracht dan uit diens salaris blijkt en bijbehorende belasting blijkt, dus moet de maatschappij toch die kosten maar betalen. Onder andere uit de winstbelasting van bedrijven (een deel van die meerwaarde uit werk) of de hogere belasting van grotere verdieners. Dit laatste heeft dan tot consequentie dat die modale verdiener of minder bedeelde niet moet mopperen op grootverdieners, omdat die het deels mogelijk maken met hun belastingafdracht dat er dure medicijnen kunnen worden vergoed. Er moet ook niet worden gemopperd op onze verdiensten uit handel met minder rijke landen, omdat de revenuen uit die profijtelijke commercie weer betekenen dat er in Nederland meer geld kan worden uitgegeven aan dure zorg. U voelt hem al komen: als we het individueel uit eigen werk en zak zouden moeten betalen, zouden we het niet rondbreien. Wij in Nederland kennen een bepaald gezondheidsniveau dankzij o.a. de ‘winst’ uit armere landen met een lager welzijnspeil, gekoppeld aan een mindere gezondsheidszorg.Zo ingewikkeld moeten we het zien.

Zouden wij werkelijk delen dan zouden we ons gezondsheidspeil op een lager niveau en korterdurend moeten brengen? Ik zie niet iedereen hiertoe bereid. Zeker niet op de rechtse flanken van de politiek (in algemene zin gesproken) , maar ook niet zonder meer op de linkerflank, waar de hierboven genoemde gevolgen of relaties zelden zover worden doordacht.

De toenemende medische kennis breng verhoging van de kosten, geen vermindering. Zo krijgt de huisarts het steeds lastiger. Niet alleen gaan die geldkwesties steeds meer wegen, alle toegenomen medische kennis maakt dat zijn kennis van wat iemand kan mankeren verhoudingsgewijze afneemt. De huisarts wordt steeds meer een inschattende deskundige. Zie ik wat de patiënt mankeert en kan ik daar al of niet meer de apotheker genezing brengen of is de verwijzing naar de specialist onvermijdelijk? Die ziekenhuisspecialist ondergaat geleidelijk eenzelfde proces: is er een gespecialiseerde specialist nodig? Een voorbeeld. Er zijn zeer uiteenlopende vormen van kanker, zo hebben we ontdekt? Eén specialist kan allang niet meer deskundig zijn op al die soorten, waarbij nog komt dat de ene patiënt weer anders reageert dan een andere. Tegenwoordig komt er al gauw kennis van het genoom om de hoek kijken, omdat ons DNA iets kan vertellen over de biologische geschiedenis van de patiënt of diens weerstandsvermogen. Die kennis wordt dus gedetailleerder, vergt meer deskundigen tegelijkertijd, waardoor de kosten groeien. Neem in ogenschouw de groei van het aantal mensen, de dankzij diezelfde medische kennis gemiddeld hogere ouderdom, de toegenomen wens om het leven te rekken ook in de fase waarin die uiteindelijk kwaliteit al sterk afneemt en de kloof met de medische kwaliteit en voorzieningen in minder kapitaalkrachtige of ontwikkelde landen. U ontmoet dan een vraagstuk van misschien wel onoplosbare aard als we over onszelf en de waarde in dit opzicht van mensen blijven redeneren zoals we nu doen. Dat heet behandelen tot het echt niet meer gaat.

De ene helft werkt voor en brengt de zorgkosten op van de andere helft. Een zwaar demente bejaarde heeft nu al rond de klok toezicht en behandeling nodig van drie verplegende of verzorgende goed opgeleide medeburgers en dat brengen we nu al niet op, laat staan dat we het kunnen verbeteren. Dan zullen we die andere wereld met mindere kwaliteiten in dit vlak moeten blijven knechten en uitbuiten. Ofte wel volgens een modern gezegde: de een zijn beperkte leven is de ander zijn ouderdomsstreven.

Het beeld wordt nog wranger als we bedenken dat fikse aantallen Nederlanders leven op een wijze die haaks staat op hun gezondheidswensen en die daarmee op latere leeftijd juist tot die hoge eisen en kosten komen. (longkanker door roken, wonen in te volle steden met luchtvervuiling). Het is geen beeld dat zich louter in ons land afspeelt. We komen straks verzorgenden tekort. Het is de opstap naar de zorgrobot. Altijd paraat. Al leggen nog maar heel weinigen dit verband. Ethiek, politiek, de oplossing schuilt naar het zich laat aanzien in de techniek. Ik zou maar aandelen Philips nemen.

Interessante artikelen

Er zijn in de huidige tijd diverse manieren om zwanger te worden dan wel tot moederschap te komen naast de klassieke paring en het draagschap van de bevruchte moeder. In geloofskringen verzet men zich


Gisterenavond was ik bij de lezing in het Philosofisch Cafë in de Oosterstraat in Groningen. Spreker was professor Hans Achterhuis, o.a. Schrijver van het indrukwekkende boek ‘Met alle geweld.’ Zijn o