Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Uw voorstellingsvermogen wordt met dit artikel aangesproken. Stel dat de Commissaris van de Koning in Groningen het egocentrisme van Den Haag beu is, de NAM uit de provincie weert en met de antirandstad-Groningers een eigen beleid gaat voeren. De Gouverneur van Limburg zet ook de Randstad aan de dijk en Friesland maakt zich los. Brabant richt zich helemaal op de wietteelt. In Utrecht sluit men een deal met de Amsterdamse arrogantie, die de Randstad gaat beheersen. Kortom Nederland valt in stukken en zelfstandige beheersgebieden uiteen.

Zo zal de situatie worden in Afghanistan. Regionale strijdheren claimen autonomie. De Taliban nemen hoofdstad Kabul in alsmede de warlords vrije gebieden en blijven rotzooien in Pakistan. Een verdeeld land zal het resultaat zijn binnen zes maanden nadat westerse troepen met de Amerikanen voorop het land laten voor wat het is: een ratjetoe van verstrooide krijgsgebieden. 16 jaar van onduidelijke oorlogsvoering naar de knoppen. De les van Vietnam dat van fanatieke guerrilla’s niet valt te winnen als ze zich in onbegaanbaar terrein kunnen verschuilen drong niet door bij de westerse generaals. De Russen hadden het daarvoor ook al geprobeerd, maar vertrokken onverrichterzake. Geen beginnen aan.

Afghanistan kan zich door de stammenautonomie niet tot een eenheid smeden en de Taliban staat een orthodoxe geloofsnatie voor ogen. Het gaat er niet zozeer om de islamstrijders uit te schakelen, de cultuur en historische verdeeldheid moet worden verslagen en dat is nagenoeg ondoenlijk. In dit opzicht lijkt Afghanistan in het klein wat Afrika in het groot is. Om de 50 kilometer een andere stam die zelfstandigheid eist en het behoud van hun eigen leef- en denkwijze, vaak gevestigd op oeroude tradities en mythes. Of doodordinair lokale machtslust.

In de EU met straks 27 staten zien we ook die culturele eigenheid, die talendiversiteit en lokale tradities terug. Maar er is één gegeven dat al die EU-leden bindt tot dusver en dat is de voorkeur voor democratie. Dit is een resultaat dat voortkomt uit de Verlichting en de invloed van rationalisme en logica. De facto een mate en vorm van wetenschappelijk denken. Weliswaar wordt er her en der aan geknaagd, reden waarom we zo nerveus worden als er ergens een conservatieve partij sterk in aanhang groeit, maar de kwetsbare balans tussen modernisme, individualisme en collectieve waarden blijft in tact zolang iedereen en elke groep er een zeker heil in ziet.

Onze maatschappelijke zienswijzen met geweren afdwingen druist in tegen dat rationalisme en de wetenschap die we kennen als geschiedenis. De lessen uit het verleden vormen onze kennis in de vorm van ervaring. De Grieken en Romeinen waren wat betreft fysiek geweld alles behalve lieverdjes. En later evenmin de Spanjaarden, Fransen, Duitsers en welk volk niet in onze contreien, maar de denkranken uit de geesteswetenschappen van die Grieken en Romeinen ontberen Afrikanen en Midden-Oostenlingen (alhoewel de Perzen e.o. aanvankelijk niet). Ze groeiden als het ware tussen dat geweld door en brachten gaande naar deze tijd de krijgslibido omlaag. De oplossing lijkt derhalve te liggen in het antwoord op de vraag: hoe krijgen we de verlichting ook in  Afghanistan tot wasdom?

Interessante artikelen