Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

De omslag van kolen naar olie en in Nederland vooral naar gas bracht niet louter vreugde. In 1963 kondigde de toenmalige minister van Economische Zaken Den Uyl aan, dat de mijnen in Limburg zouden moeten worden gesloten vanwege de afnemende vraag naar kolen. Er waren toen nog ongeveer 50.000 mijnwerkers, welk aantal in 1968 was gehalveerd. In 1973 boden de mijnen nog werk aan 5000 mensen. Tegenover Groningse vreugde stond Limburg verdriet.

Dat dit besluit uitgerekend Den Uyl, socialist in hart en nieren, ten deel viel, kan als een duivelse omstandigheid worden aangemerkt. Er was verzet en pijn, maar tot grote opstanden kwam het niet. Tien jaar later zorgde de oliecrisis voor een ongekende prijsstijging. De aardgasbaten schoten omhoog. Het gaf Den Uyl kans op een revanche. Als minister-president voerde hij het regeringsbeleid aan dat Nederland voorzag van een zeer vergaand sociaal stelsel, grotendeels gefinancierd uit de aardgasopbrengsten. Maar alles heeft een keerzijde zoals later zo blijken en men achteraf meningen horde dat die inkomsten zouden zijn verjubeld.

De leegloop van de mijnen maakte dat de Staatsmijnen van kernactiviteit veranderden. De onderneming ging over naar de chemie en met success tot op heden. Financieel werd het bedrijf in de overgangsperiode gecompenseerd, waardoor de onderneming nog lang bij Gasunie betrokken zou blijven.Zo waren vroegere hoofddirecteuren van Gasunie afkomstig van de Staatsmijnen c.q. DSM (dus niet van EZ of de olies) en was Energie Beheer Nederland lange tijd aan DSM gelieerd. Totdat DSM naar de beurs ging en de aandelen en belangen overgingen in naamloze handen: een transactie waarvan de aardgasbelangen werden uitgezonderd. Het staatsbeheer over aardgas bleef overeind.

De geforceerde mijnsluiting heeft achteraf nog niet eens zo slecht uitgepakt. Kolen waren in heel Europa op hun retour. Het mijnwerkersvak bestond uit zwaar en vuil werk en door de arbeidsintensieve productie liepen de prijzen op. Nederland kreeg door die ongeplande ontwikkeling een voorsprong. In andere landen vormden mijnsluitingen een zwaar obstakel. In Engeland zelfs tot op de dag van vandaag toe. En in Polen werden plannen tot import van meer aardgas tegengewerkt door het belang van werkgelegenheid in de kolensector. Het geeft aan dat de overgang van de ene energie op de andere geen sinecure is. Het zou de activisten die fossiele brandstoffen zo snel als het kan weg wil hebben ten faveure van wind en vooral zon te denken moeten geven.

Interessante artikelen

Als Plutonen langs de aarde scheren, zouden ze van de ene verbazing in de andere vallen. Afgezien van bergen, ijsvlaktes en veel water zouden zij immaterieel het volgende aantreffen en rapporteren. “E