Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Europese burgers moeten het recht krijgen om op Internet vergeten te worden. Dit kwam deze week naar voren in Brussel. Privacy staat haaks op de eeuwige openbaarheid van het permanente Internet-archief. Holleeder is vrij. Zijn straf zit erop. Hij heeft recht op vergetelheid. Een actuele testcase.

Eerst de Internet-kwestie. De EU komt op voor het recht om gegevens definitief te wissen, wanneer een persoon dit wenst. Het beoogt bescherming tegen de eeuwige openbaarheid van persoonlijke gegevens in het digitale archief. Ik ben het hiermee volledig eens.

In de maatschappij kunnen we afspraken maken, dat bepaalde gegevens mogen worden opgeslagen, omdat dit een algemeen nuttig doel dient. Die opslag hoeft niet vrijwillig te zijn. Het dient vele positieve doelen om op te slaan waar burgers wonen. Bij een brand kan dan worden nagegaan wie mogelijk in het ingestorte pand aanwezig waren. Het is net als met het nut van de passagierslijsten van vliegtuigen en schepen. Die informatie berust bij de overheid en alleen daar of bij organisaties aan wie we om weloverwegen redenen een tijdelijk, specifiek gebruik hebben afgestaan.   Zo zijn er talloze nuttige registers, zoals bijvoorbeeld de burgerlijke stand of de fiscale administratie.

Maar voor de rest dient een mens te worden gevrijwaard van archivering die openbaar is of door anderen kan worden aangewend voor andere bedoelingen dan de oorspronkelijk bij sociale meerderheidsafspraken gemaakte toepassingen.

Zelf ga ik zover, dat ik ook niet in een krant wil staan als toevallige voorbijganger op een foto, die andere doeleinden dient dan het aan het publiek laten zien van mijn aanwezigheid aldaar op dat moment om mijn reden en niet die van de fotograaf of filmer.

Maar dan kan een fotograaf nooit meer een overzichtsfoto maken van de drukte op de markt zonder alle vertoonden eerst om toestemming te vragen. Klopt. Ik wil niet op die foto! Verdorie. Als iemand die foto gebruikt zonder toestemming van de maker wordt de fotograaf kwaad. Zijn recht op copyright is geschonden. Als iemand die foto manipuleert en voor andere doeleinden gebruikt, is de fotograaf woedend. Zijn unieke foto (nou ja) is aangetast. Maar iedereen die onmiskenbaar aan die foto ook heeft bijgedragen zonder wie de foto nooit die foto had kunnen zijn  heeft nul komma nul rechten. Als die fotograaf het recht heeft op de uniciteit en het eigendom van zijn activiteit, heb ik dat ook op mijn uniciteit van gezicht op die plek op dat moment aldaar, waar ik niet was om me te laten fotograferen. Publiciteit en openbaarheid vormen in veel gevallen zogenaamde gelegitimeerde stalking en privacyroof. Overdrijf ik. Ga bij uzelf eens na bij welke gelegenheden u absoluut niet op de kiek had willen worden genomen, die ook nog eens ruim zou worden verspreid. Eerlijk blijven!

Deze redenering is op veel meer omstandigheden van toepassingen. Maar dat is de prijs van het bewegen in openbare ruimte, kan het verweer zijn. O ja? Ik kies voor die ruimte en dus voor herkenning daar. het is een natuurkundig feit, maar ik niet voor duizenvoudig verspreid gebruik.

Muggezift ik? Ga eens na, beste collega-communicatoren, wat anderen kunnen doen vanuit verkeerde interpretaties van mijn of uw lokale en temporale aanwezigheid.

De redenering ,die van toepassing is op het recht op Internet-vergetelheid, gaat voor veel meer situaties op. Kortom het opent een zwart gat aan nu onzichtbare parallellen.

Neem de vrijlating van Holleeder. Het is niet mijn idool, maar formeel is de man gestraft en heeft hij zijn straf uitgezeten. We moeten hem dus met rust laten. Allereerst speculeren de media erover of oud zeer uit zijn vroegere kringen er niet toe zal leiden of hij het leven laat door aanslagen van wie revanche zoekt. Ik zou niemand op die gedachten willen brengen, de media doen dat met koppen op de voorpagina en in het hoofdjournaal.  Maar zelfs als die kwaaie kringen van vroeger hem met rust laten, weten we nu al zeker dat de pers dat niet zal doen.

Waar gaat hij wonen? Wie zijn nog wel zijn vrienden? Beschikt hij nog over geld uit die oude, al of niet juridisch verboden praktijken? Enzovoort, enzovoort. Holleeder kon nog wel eens tot de conclusie komn dat hij het in de gevangenis rustiger had dan in de maatschappij, die hem juridisch moet beschouwen als een vrij man. Zijn publicitaire waarde heeft hem eeuwigheidsstalking opgeleverd? Zijn Schied-gevangenis kan straks veranderen in een veel grotere gevangenis; de samenleving als onbetaalde cipier in duizend gedaantes. Nogmaals, ik heb niets met de man en zijn kerfstok is misschien helemaal nog niet schoon, maar juridisch is hij formeel vrij met recht op onbespied te zijn. Het gaat mij om het principe. Vergetelheid? Het is voor Holleeder nooit meer weggelegd. Gaat de EU- commissaris Reding het redden? In ons vak hebben we met dit soort aspecten te maken. Laten we van ons horen? Of komen alle andere disciplines en hun voorlieden weer op het toneel van het openbare debat en blijven de communicatiedeskundigen in de vergetelheid?

Interessante artikelen

Soms is niets zo verraderlijk of verwarrend als het gebruik van grote getallen en percentages. Een Turkse Nederlander in Zeeland deed twee PvdA-ers opstappen. Wat zei hij? Wij moesten de gebeurtenisse


De kern van mijn betoog in de reeks Via Victoria over strategie is mijn pleidooi deze term niet te lichtvaardig te gebruiken. Niet in het algemeen en zeker niet als het om communicatie gaat. Na een ko