Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Een klein jaar terug schreef ik onderstaand stuk op mijn kenissite. Kern van het stuk is: twijfel aan de onschadelijkheid van overdadig beeldscherm- en informatiebombardement.

Afgelopen week kwam in de media het idee naar voren om kinderen op school al heel jong (vanaf drie jaar) met i-pads kennis te laten maken. Een neuroloog reageerde afwijzend op dat voorstel. Zijn redenering: op jonge leeftijd zijn de hersenen nog volop in ontwikkeling en een teveel aan elektronisch informatieverkeer is een onnatuurlijke manier om kinderen iets te leren. Het beïnvloedt negatief de structuurvorming en software-ontwikkeling en invulling van het brein. Jong leren en opvoeden moet op een zo biologisch, zo menselijk mogelijke manier gebeuren. Daarop zijn mensen en zeker kinderen ingesteld, niet op deze technologisch, mechanische vormen van schermonderwijs.

De redenering is heel eenvoudig. Alle lichaamsdelen die aan overbelasting worden blootgesteld gaan disfunctioneren. Dit kan geschieden door een zware en aanhoudende piekbelasting, zoals we dit tegenkomen bij topsporters. Een natuurlijke schade ontstaat door slijtage vanwege langdurig gebruik, zoals we dit bij het ouder worden ervaren.

Het verwonderde niemand dat de stukadoor of havenwerker van vroeger na 40 jaar sjouwen rugpijn kreeg. Of de stratenmaker na een levenlang werken op zijn knieën stramme benen en reumaverschijnselen.

Sinds ongeveer 20 jaar weet de moderne samenleving zich gebombardeerd met enorme hoeveelheden informatie via schermen. Op het werk, thuis op de laptop of ip-pod en voor vermaak of serieuze programma's op televisie en via gametoys. Het is voor het eerst in de geschiedenis dat mensen driekwart van de dag op schermen turen. We hebben er geen ervaring mee, maar de vergelijking met de lichaamsslijtage mag doen vermoeden dat ook het brein als orgaan zijn grenzen kent. Dat het een mens allemaal wel eens wat te veel kan worden, weten we al, maar dat komt dikwijls door een combinatie van factoren, waarbij ook gevoelens onder druk staan. In mijn benadering betreft het meer een technische overlading.

Daarbij doet zich een combinatie voor van hard werken (informatieverwerking) en de methode van arbeid: elektronische input. Veel van die moderne apparaten werken op basis van uitwisseling via elektromagnetische golven. Dezelfde als die ook de essentiële functie uitmaken in onze hersenen en deels een rol spelen in onze zintuiglijke waarneming.

Meer kinderen dan vroeger vertonen adhd-gedrag en nu blijken ook volwassenen in toenemende mate opgesnaard te zijn, aldus berichten in de media. Noem het stress, psychische druk of wat ook, maar een feit blijft dat het vooral in het hoofd zit. Die toename van adhd kan de vooraankondiging zijn van een epidemische ontwikkeling van psychische moeilijkheden, die zijn terug te voeren op een te druk bekogelde bovenkamer.

Nog ernstiger zou het kunnen uitwerken als zich virussen in ons hoofd nestelen, die als het ware onze software aantasten net zoals dit in de computer mogelijk is. Per slot van rekening werken al die moderne media en ons brein met golven uit dezelfde familie.

Voor communicatiedeskundigen is het zaak goed te letten op fenomenen, die op deze vorm van overbelasting kunnen duiden, omdat er dan werk aan de winkel is, nl het terugdringen van het informatie-aanbod.

 

Interessante artikelen

Verloren miljarden in Griekse cultuur: een communicatiecultuur voorbeeld

Een tweetal dagen terug schreef ik over het zware, langdurige werk om de cultuur te veranderen van een organisatie of een heel


Welk zinnig mens kan de wereld nog volgen? Je bent geneigd je af te wenden en je probeert je eigen kleine wereldje te besturen. Daarin zijn soms al lastige vraagstukken genoeg. Wat moet je meer? Maar