Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

De radiojournaliste meldde dat Koning Willem Alexander een blad had volgeschreven in het condoleanceregister inzake de ramp in Oekraïne. Dat klopte niet. Er stond op de bewuste pagina een tekst boven en er onder was ook nog schrijfruimte.Zijn condoleancetekst was nog geen 100 woorden lang. Zelfs dit ooggetuigeverslag van een getrainde reporter klopte niet. Overigens mankeert er niets aan die tekst; zij getuigt van medeleven, waarvoor we standaardwoorden gebruiken.

In de avond mocht in een talk- en nieuwsshow Patty Brard vertellen wat het nieuws over deze rampzalige gebeurtenis op dat moment was. Is dat ons icoon van feitelijk en grondig nieuws? Na haar babbeltje, meer was het niet, ging zij binnen drie seconden over op het item waarin een Rotterdam Chinees restaurant naar voren werd gebracht waar het eten top schijnt te zijn. Want format is format en de reclameonderbreking wacht. Brard als toonzettende zegsvrouwe?

Zo’n nieuwsrubriek maakt duidelijk hoe ver de beschaving is gedaald in het positioneren van wereldleed in één adem met rijstvermaak over gelakte eend.

Ik heb diverse sportlieden horen verklaren dat zij meeleefden met iedereen en geschokt waren om luttele momenten daarna op de fiets te stappen en te pogen Nibali bij te houden. Vlaggen gingen halfstok op de voetbalvelden op verzoek van de KNVB, bij sommige sportwedstrijden werd een minuut stilte gehouden en bij andere droeg men een zwart lintje. Er zijn geen woorden voor, we zijn geschokt, dit is afschuwelijk, hoe in hemelsnaam kan zoiets gebeuren, en wat is het gedrag: één minuut stilte, een halve hijs en een zwarte armband voor de duur van de wedstrijd. Nee, dat zal de separatisten doen terugdeinzen.

Nu sloeg bij mij de verbijstering toe. Wat bedoelen mensen als zij zeggen dat ze meeleven? Wat houdt een minuut stilte in. Dat iedereen zich suf piekert hoe we aan deze waanzin een einde kunnen maken? Om dat vervolgens daarna ook in daden om te zetten. Of dat we opnieuw zeggen ‘dit mag nooit weer gebeuren’, twee dagen nadat een Nederlandse rechtbank uitsprak dat de Dutchbat bij Srbrenica zijn plicht had verzaakt: namelijk nooit meer toestaan dat mannen van vrouwen en kinderen worden gescheiden om vervolgens met treinen te worden afgevoerd naar….? Hetgeen we nota bene elke 4e mei elk jaar al meer dan 60 jaar herdenken om het ons in te prenten: denk erom, beste kinderen, denk erom, dat nooit weer.

Al dit medeleven stelt helemaal niets voor. Goed bedoeld, maar zonder consequenties. Het is een praatje voor de vaak. Er is maar één manier om te laten zien dat je het niet pikt. Dat is een vierdaagse mars vanuit Nijmegen op Oekraïne, richting het oostelijk deel en die separatisten aldaar ophangen aan de hoogste boom. Sorry, dat mag natuurlijk niet. Bovendien moet er bij goed gedrag eenderde van die boom af. Of van het touw. Of van de hangduur. Welk echt wapen kunnen we hanteren?

Sommige bacteriën zijn goedaardig, andere zijn dodelijk. Er is maar ëén manier om die laatste soort uit te schakelen en dat is vernietiging.

Zo mag je niet praten, Ben. Zo mag je niet denken. Stel dat wezens van Mars met onze papieren moraal en de categorische imperatief van Kant in hun hoofd de aarde zouden onderzoeken en constateren dat er twee soorten bacteriën leefden. Die goedaardige en die dodelijke. Wezentjes in de vorm van mensen, zouden ze dan de spuitbus mogen pakken voor die foute soort.

Nee, want het zijn mensen. Ja, zo zien wij onszelf. En onszelf is de baas hier en wij zijn geschapen door een almachtig goede god, die je hier niet op mag aanspreken. Hoe denkt u dat die buitenaardse intelligentsia over ons gedrag en onze irrationele redenering zou oordelen? Juist ja. Waarom reageren we zo lauw in mijn ogen, omdat we op hetzelfde moment even zovele slachtoffers kunnen betreuren elders in de wereld? Is het gewenning of een ingehouden reactie als blijk van beschaving. Dit neergestorte vliegtuig met al die onschuldige doden is een gebeurtenis in de actuele rij van Israel-Hamas slachtoffers, Boko Harum slachtoffers, een aanslag in Irak slachtoffers. Er zijn geen woorden voor. Hoeft ook niet. De daden spreken voor zich. Zolang mensen zeggen ‘dit is onbegrijpelijk’ hebben zij nog nooit de geschiedenis tot zich door laten dringen. Onbegrijpelijk ten opzichte van wat? Wat is er onbegrijpelijke aan dagelijkse kost? Is de Tour de France één dag onderbroken? Wordt de nieuwe voetbalcompetitie uitgesteld? Wordt Oost-Oekraïne uit de wereldatlassen geschrapt? Nee, in deze wereld is één dag zonder doden één dag niet geleefd. De wereld draait door.

Kant heeft met zijn categorische imperatief ethisch gedrag als grondwet aangeduid, waarbij categorisch betekent: onvoorwaardelijk. Wie kent Kant? Waar wordt hij onderwezen? Niet in die sportarena’s, niet in de dansfestivals, niet in Pamplona, niet in de scholen noch de kerken.

De titels van Bond films zijn tekenend. Live and let die, Tomorrow never dies, Skyfall, A Qantum of Solace. Die kennen we allemaal. Maar Kant?

Fulmineren is gemakkelijk. Heb ik een oplossing? Was dat maar waar. Realisme wint het altijd van idealisme, totdat we die realiteit veranderen. Haal het stamdenken eruit. Geen politieke imperatieven, want politieke partijen vertonen stamdenken-gedrag.

Geen religies met concurrerende goden en geboden, want dat representeert religieus stamdenken. Geen etnische superioriteit, want dat is het meest foute stamdenken.

Ik schreef dit vanochtend vroeg. Ik laat mijn woede altijd even betijen om na enige malen tot tien te hebben geteld na te gaan of de nuchterheid nog even kwaad is. In het NRC/Handelsblad las ik om 1 uur dat de column van Youp van ’t Hek bijkans dezelfde strekking had. Zo weet ik mij niet alleen, maar wel in een minderheid.

Is wie berust in de menselijke waanzin en haar uitschieters realistischer dan ik? Staat die persoon dichter bij de conclusie: het kwaad is van betere kwaliteit dan het goede? De feiten zullen nog blijken. De ontkennende kronkels zullen ons ergeren. De onderste steen is doorgaans een zerk.

Interessante artikelen

De indrukwekkende verhoging van de gemiddelde leeftijd in de betere delen van de wereld zorgt in toenemende mate voor een groot conflict. Nederland behoort zeker tot die gezegende betere wereld. Wat b