Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Het neerhalen van het Maleisische vliegtuig op vlucht MH 17 behoort tot de hoogste categorie van afgrijzen. Honderden onschuldige mensen zijn vermoord. Zij hadden niets te maken met het oorlogsconflict in de Oekraïense regio. Laat aub de feiten tot een finaal oordeel leiden. Niet de emoties. Ook direct betrokken nabestaanden zijn het meest gebaat bij een onomstotelijke vaststelling van oorzaak en gevolg. Weten wat er precies is gebeurd, hoe erg ook, brengt het gemoed eerder tot rust dan doorvretende onwetendheid. Escalatie moet worden vermeden. Dat zou iemand alsnog tot voordeel kunnen zijn.

Wat zijn de feiten tot nu toe? Het toestel is neergestort. Er zijn geen overlevenden aangetroffen. Nog niet iedereen is gevonden dan wel geïdentificeerd. Het aantal passagiers en bemanningsleden staat zo goed als zeker vast. Al hun namen zijn bekend. Van bijna iedereen is ook de nationaliteit na te gaan. Mensen uit minstens 11 landen zijn slachtoffer. De brokstukken liggen op Oekraïens grondgebied. Type, vluchtnummer en bestemming van het toestel zijn bevestigd.

Wat zijn aannames met een hoge mate van waarschijnlijkheid, maar nog zeker te stellen? Het toestel is met een luchtdoelraket neergeschoten. Satellietbeelden, de verspreiding van wrakstukken en de abrupte stop van elk contact duiden niet op een technisch mankement of een granaat dan wel bom die tot ontploffing kwam in het vliegtuig zelf.

Het raken van een vliegtuig op een hoogte van meer dan 10 kilometer vereist zeer geavanceerde lanceerapparatuur, waarvan de bediening alleen door specialisten goed kan worden uitgevoerd.

Of die raket is afgevuurd van Oekraïens of Russisch grondgebied staat nog niet vast. Uit onderschept telefoonverkeer tussen separatisten valt op te maken, dat zij weet hebben van het neerhalen van een vliegtuig en dat zij vernomen hebben dat het een burgertoestel was.

Vragen die hier prangen zijn: beschikten de separatisten over dit soort raketinstallaties en waar komen deze en bijbehorende machinerie, radarapparatuur en voertuigen vandaan en sinds wanneer?

 

Met minder waarschijnlijkheid kunnen scenario’s worden geopperd. De Oekraïense regering is schuldig. Door een dergelijke daad in de schoenen te schuiven van de separatisten kunnen zij de opstandige afscheidsbeweging voor de hele wereld inktzwart maken. Omdat deze separatisten worden gesteund door Rusland –van een duidelijke afstandneming door Moskou is immers nog geen sprake geweest – zou tegelijk ook de Russische regering in een zeer kwaad daglicht worden gesteld. Zou die leugen echter uitkomen, dan is het over en uit voor deze Oekraïense regering? Het mede-betichten van Rusland zou voorts door de regering aldaar als een oorlogsverklaring kunnen worden opgevat met alle gevolgen van dien. Kiev is hier in geen enkel opzicht bij gebaat. President Poroshenko heeft voorts aangedrongen op een internationaal, onafhankelijk onderzoek. Het zou van een onvoorstelbare brutaliteit getuigen als hij dit doet, wetende dat Kiev zelf de knop indrukte.

Een zelfde redenering geldt voor Rusland. Er is strategisch geen voordeel te behalen bij een beschuldiging aan het adres van Kiev. Putin weet als geen ander dat de westerse wereld hieraan geen geloof zou hechten en dat er, tenzij keiharde bewijzen op tafel zouden komen, des te harder zou worden gezocht naar de ware toedracht. Als het doel louter zou zijn om verwarring te veroorzaken, faalt dit. Zij, die betrokken zijn bij de Oekraïense kwestie, hebben hun stellingen allang betrokken en verwarring zou slechts plaatsmaken voor verharding. Dat Putin de verantwoordelijkheid bij Kiev legt, omdat het Oekraïense leger probeert de separatisten op de knieën te krijgen en dus de strijd aanwakkert, klinkt weinig doordacht. Putin legt zo een verband tussen de oplaaiende strijd en het neerhalen van een burgerluchtvaarttoestel. Alsof het één het ander rechtvaardigt. Als hij dit niet zo bedoelt, geeft hij impliciet aan dat in het strijdgewoel vergissingen zoals deze beschieting (aannemende dat het een vergissing was) nu eenmaal kunnen voorkomen. Hij wijst dan even impliciet de daders aan.

Blijven over als derde partij de separatisten. Kunnen zij allereerst over de raketinstallatie beschikken? Dat staat als mogelijkheid vast en er zijn conrete aanwijzingen in die richting. Schoten zij eerder vliegtuigen neer? In de vorm van militaire helikopters gebeurde dit meer dan eens, zij het met andere vuurtuigen. Of zij deze keer bewust kozen voor een burgertoestel of dat zij mikten op een vermeend militair vliegtuig is nog een open vraag? Wat wel vaststaat, is dat er bewust geschoten moet zijn. De specialistische kennis om met de onderhavige apparatuur om te gaan is te vergaand om van een ongeluk of incident te spreken.

Er is een scenario denkbaar dat zij doelbewust een terreurdaad begingen. Er kan dan maar één oogmerk zijn geweest: Kiev beschuldigen. De raket is echter onmiskenbaar afgevuurd vanuit het centrum van de door hen beheerste regio. Een dergelijk scenario kent daarmee een vernietigende zwakte. Als de raketinstallatie net over de grens op Russisch grondgebied stond, is het zo mogelijk nog onwaarschijnlijker. Moskou zou dan geen vat meer hebben op eigen militairen in de grensregio.

 

Het scheermes van Occam lijkt in deze rampzalige gebeurtenis op te gaan. Occam’s aanbeveling is om niet naar een gecompliceerde verklaring te zoeken voor een geval, waarin een eenvoudige voor handen is.

Wie er hoogst waarschijnlijk betrokken waren, van waar er is geschoten, wat werd afgevuurd, waarmee en wanneer zijn vragen die in eerste aanleg zijn beantwoord. Het antwoord op de vraag waarom er op een vliegtuig werd geschoten is vooralsnog onbekend. Daarmee staat nog niet vast of er sprake is van een gruwelijke vergissing dan wel van een bewust doelwit. Of het gebruik van het woord vergissing in dit verband in enig opzicht passend is, is een discussie op abstract niveau. Dit doet aan de verantwoordelijkheid niets meer af.

Afgezien van het vinden en berechten van de daders is er tegenover de slachtoffers en hun dierbaren en nabestaanden weinig meer te doen.

Een voorzichtige tevens bittere conclusie is, dat er misschien van een strategie of doelbewust plan straks helemaal geen spoor te vinden is. Er blijft dan maar één woord over: het is in de absolute betekenis van dit woord een misdaad.

Interessante artikelen

Verkrachting is de ergste diefstal denkbaar: de onteigening van de vrije wil. Het is in zeker opzicht erger dan de dood. Hiervan is een slachtoffer zich een seconde na de daad niet meer bewust. Verkra


- Hoe staat de staat er voor?
- De staat staat in het rood.
- Mooi is dat. Ik werk mij blauw en mijn land staat in het rood.
- En als je kleurenblind bent?
- Dan wordt het zwart voor je ogen.