Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Het laatste artikel van 2014. Tegelijk een nieuwsjaarsboodschap.

De gangbare gedachte over astrologie behelst de invloed van de sterren op ons leven. De ster die onze zon is en de maan als meest nabije planeet oefenen ontegenzeglijk een enorme invloed op de aarde en haar flora en fauna uit. Zonder zon zou er geen bewoonde aarde zijn. Alle andere kleine en grote invloeden behoeven geen toelichting. U kent deze net zo goed is ik. De aarde-maan relatie, hun onderlinge afstand, grootte en hieraan gekoppelde zwaartekracht, draaiing en beweging, zorgen voor eb en vloed, Menige cycli op aarde berust op de maan als hemelse kompaan en de zon als centraal familiehoofd van ons zonnestelsel. Maar dat zij bij geboorte ons karakter bepalen dan wel onze vermogens regelen, valt uit niets op te maken. Wetenschappers als astrofysici, astronomen en kosmologen - en zij niet alleen – wijzen astrologische invloeden als karakterbepalers naar het rijk der fabelen.

Laat staan dat configuraties van verre sterrenbeelden, zoals we die kennen onder de namen van Ram, Stier, Tweelingen en die andere negen, onze gedragingen en levenssituaties bepalen, zoals gezondheid, rijkdom, geluk, ontmoetingen, reizen, ruzies, talenten en dood en dan ook nog met voorspellende waarden.

Zijn er dan helemaal geen invloeden vanuit verre sterren? Wel zeker. We weten dat sterren hoofdzakelijk bestaan uit twee elementen, uit de lichtste moleculen, zijnde waterstof en helium. Als een ster na kortere of langere tijd (dit is afhankelijk van zijn omvang) dooft, vindt er een proces plaats van ineenschrompeling enerzijds en energie-uitbarstingen anderzijds. In die superhitte van het implosieproces ontstaan zwaardere elementen, zoals koolstof, zuurstof, stikstof tot aan ijzer toe. Samen met waterstof bestaat een mens grotendeels uit die drie eerstgenoemde elementen. De mens is zogezegd opgebouwd uit de asresten van gestorven sterren. Dit is allesbehalve een kleine invloed. Integendeel we danken ons leven aan die sterren, maar niet tot in de details van onze aard of levenspaden.

Koel denkend en nuchter beschouwd is de astrologie in deze quatsch. Bedenk, dat als uw krant in de horoscooprubriek aangeeft dat u vandaag op uw tellen moet passen, dit opgaat voor ruwweg ééntwaalfde deel van alle mensen op aarde die onder hetzelfde teken zijn geboren. Zoveel boeiende mannen met donker haar die u gaat ontmoeten zijn er nu ook weer niet. En staat een klein miljard mensen een reis te ewachten. Hetzelfde geldt voor weekhoroscopen of generale jaaraanduidingen. Let maar eens op hoe nietszeggend die dag- of weekvoorspellingen zijn. Ze vertellen u dat het u de aankomende periode een beetje beter of slechter vergaat. U weet zelf allang dat dit doorgaans voor u elke dag, week of maand opgaat. En dat u betere of minder goede jaren kent in gezondheid, werk, huwelijk of inkomen. Die plussen en minnen golven in afwisseling door uw bestaan heen. U leest nooit in die astrorubrieken dat u dood gaat door een ongeval komende week. Ten eerste willen de meeste mensen dit helemaal niet van te voren weten en zullen dus afhaken en stoppen met lezen. Ten tweede zou dit voor een hele grote groep mensen opgaan. Ten derde geldt dat, als het u zou worden aangezegd en u besluit op grond van die voorspelling niet met het bewuste vliegtuig te reizen ten einde uw lot te ontlopen en u dus niets overkomt, die voorspelling dus niet juist was. En ten vierde zou die voorspelling afkomstig zijn van een combinatie tussen uw geboortehoroscoop en een actuele planeetstand in één van de tekens en huizen. Wat alleen al de invloed van dat teken betreft, zou de invloed van dat verre sterrenbeeld dus van te voren bekend zijn, terwijl die lichtgolf met die boodschap daarin nog onderweg is. Tijdmatig kan dit niet en de astroloog die lichtgolven kan lezen zou drie Nobelprijzen in één keer winnen, hetgeen hem of haar weer niet als verrassing kan voorkomen. De verdrinking van zoveel opavarenden van de Titanic stond niet in aller horoscoop. Astrologen zeggen dat in zo'n massaal geval de horoscoop van het schip moet worden bekeken, ja en zeker ook die van de ijsberg, ze zijn niet serieus te nemen.

Geloof er niet in. U kunt net zo goed alle borden tegen de grond smijten en de scherven interpreteren, de theebladeren lezen of de dobbelstenen laten rollen met voor elk afzonderlijk aantal ogen een plus- of minduiding.

 

Een passend etiket

Is astrologie volslagen onzin? Dat nu weer niet helemaal. Astrologie is begonnen als een serieuze vorm of voorloper van de astronomie en in de oudheid gemengd met mythische onderwerpen of mystieke en mysterieuze kennis uit die tijd. Opvallend is, dat bijkans alle volkeren op aarde een vorm van astrologie toepasten en dit tot op de dag van vandaag nog doen. We weten ook dat menige keizer, koning, farao, tsaar of generaal zich liet leiden (en soms nog) door toekomstvoorspellingen van astrologen. Vreemd genoeg ook gelovigen.

Die onverslaanbare aandacht en dat eeuwige gebruik is op zich geen onzin, maar een realiteit die om een verklaring vraagt. Die is er. De mens is een wezen, dat achter elke gebeurtenis een oorzaak zoekt en graag antwoorden heeft op zijn vragen en zijn angsten. We wachten niet graag op de wetenschap, maar willen het nu weten. Lukt dit niet langs wegen van eigen waarneming en opgebouwde kennis, dan verzinnen we wel wat. In die zin is de populariteit van astrologie vergelijkbaar met godsdienst en vaak daar ook mee vermengd of met mystiek en magie. Neem de versmelting van de heidense zonverering en het christendom.

 

Is astrologie volslagen onzin behalve de realiteit van de menselijke verknochting aan houvast? Dat nu ook weer niet helemaal. Uw schrijver dezes staat op één lijn met al die wetenschappers. Maar één aspect houdt mij bezig: hoe komt het dat de beschrijving van de kenmerken behorende bij een gegeven geboorteteken zo vaak raak zijn. Als het dan niet de sterren en hun invloeden zijn, zit het dan anders in elkaar? Omgekeerd misschien: niet de sterren bepalen onze aard en aanleg, maar ze zijn door astrologen en andere vorsers verklaard en gekozen tot de symbolen van een bepaald karakter. De mensen zijn door hen verdeeld in 12 groepstypen. Wij kennen dergelijke indelingen anno nu ook. We spreken van introverte en extraverte mensen. Van doorzetters en slapjanussen. Van energierijke en luie mensen. Van artistieke, creatieve persoonlijkheden en personen die zo creatief zijn als oud eelt. Nu is een tweedeling geen twaalfdeling, maar die astrologen, zeker in het verleden niet de domste mensen, hebben eeuwen en eeuwen lang mensen bestudeerd en ingedeeld. Zij vormen bijeen als het ware een enorme verzameling statistische kennis. En wat men op een gegeven moment deed, is op die per maand variërende karakters een etiket plakken. Een extravert, gedreven, altruïstisch denkend type, daar hoort geen rondscharrelende van een eenzijdig overheersende schaar voorziene kreeft bij maar een Boogschutter. Hij die zijn pijlen op verre doelen schiet. Een type van eerst zien dan geloven, voor niets gaat de zon op, dat boter bij de vis wil is een koele doorzetter ofte wel een Steenbok. Die krijgt wat hij of zij wil, desnoods tegen de kale rots opklimmend. En de persoon die in idealen gelooft, sterk sociaal is, en vanuit meelevendheid wenst te handelen is Vissen.

De sterrenbeelden staan dus symbolisch voor bepaalde karaktertypes en oefenen als zodanig geen invloed uit. Eerst het karakter en dan het symbolische sterrenetiket.

Hoe zit het dan met de invloed van planeten in de verschillende huizen? Die planeten oefenen wel invloed uit als onderdeel van ons zonnestelsel, dat staat vast, maar ook op het niveau van karaktertrekken? . Bij de zon en de maan kunnen we ons concreet heel veel voorstellen, maar wat is de invloed van Jupiter als het om wijsheid gaat? Of van Mars als het om vuur en energie gaat? Ook deze moeten in hoge mate als symbolisch worden gezien. Drie van de planeten waren sowieso in het verre verleden helemaal niet bekend. Pluto is zelfs inmiddels planeet af door een scherpe definiëring van wat planeet kan worden genoemd.

De astrologie is onzin wat betreft de invloedsrelatie tussen een verstaand sterrenbeeld en een willekeurige persoon hier op aarde. Zij is geen onzin, waar het gaat om een poging de mensen in te delen en in karaktertypes te onderscheiden. Per slot van rekening doen psychologen en psychiaters niets anders. En die indelingen herkennen we allemaal. Agressief tegenover gedwee. Onzeker zijn tegenover zelfvertrouwen hebben. Bescheidenheid tegenover verwaandheid. Angstig tegenover moedig en bravoure. Als u in uw omgeving uw vrienden en kennissen zo gedetailleerd zou bezien, ontwikkelt u ook een beeld over die persoon, zoals astrologen dit deden en doen. Ik maak mij sterk, dat u in het sociale verkeer vaak ogenschijnlijk ongemerkt uw gedrag al afmeet aan die sociale kennis. Piet die gul is en Marie die zorgzaam is. Evert die nooit als eerste een rondje zal aanbieden en altijd net naar het toilet moet als hij aan de beurt is. En Yvonne, die meer aandacht heeft voor haar haar dan voor een serieus onderwerp. We zijn allemaal een beetje astroloog of psycholoog. En bedenk, anderen doen dit ook ten opzichte van uzelf.

Interessante artikelen

Gesponsord en gesubsidieerd Nederland zucht onder bezuinigingen als naweeën van de financiële crisis. Is deze de enige factor of is er meer aan de hand? Is er sprake van een permanente wijziging of te