Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Aardbevingen zijn het gevolg van schurende en botsende aardplaten. Dit geologische verschijnsel is een goede metafoor om het moslimterrorisme te verklaren. In één woord. Er is sprake van cultuurtektoniek. Cultuur moet hier worden opgevat als het geheel van denk- en levenswijzen met de bijbehorende normen- en waardestelsels.

De grootste, botsende cultuurplaten zijn thans de westerse plaat en de midden-oostenplaat.

 

Overal op de wereld treffen we culturele botsingen aan. Sommige duren al eeuwen. Zij zijn vaak een mengeling van etnische en culturele verschillen en hebben hoe erg ook –gelukkig maar – doorgaans een lokaal karakter. Andere zijn jonger, maar verdragen elkaar en leiden zelfs tot creatieve cross-overs. In de muziek en theatersector treffen we aangename uitingen van vermenging en nieuwe concepten aan. Het kan dus wel, omdat noten elkaar niet bestrijden als ze harmoniëren.

 

Een bindende afkomst

De hoofdcultuur in het Midden-Oosten bestaat uit een mengeling van geloof, de islam, en de staatsvorm. Deze combinatie kent geen scheidslijnen, wel een volslagen verwevenheid. Het geloof komt daarbij op de eerste plaats en is zeer bepalend voor de staatsvorm. Democratie is wezensvreemd in vrijwel alle landen in het Midden-Oosten. De volkeren of geloofsgroepen mogen onderling strijden over de opvolgingsrechten na de dood van de profeet (Soennieten en Sji’ieten), in de naleving van de geloofsvoorschriften tonen zij zich unaniem. Er zijn verder verschillen in de mate van fundamentalisme, in de strengheid van toepassing, maar in de kern heerst eensgezindheid. Alle kleuren komen maar van één licht.

 

De westerse, blasfemische regenboog

De westplaat vertegenwoordigt niet een alle landen verbindend geloof. Veel geloven leven er door elkaar heen en het secularisme is zelfs een zeer afwijkende tak van denken. Waar geloofsverschillen tot spanning leiden tussen het westen en het midden-oosten zijn die van secundaire aard of zij worden instrumenteel ingezet om de geschillen aan te vuren. Tegenover het geloof als hoofdcultuur in het Midden Oosten staat in het westen de cultuur van de vrije keuze en daaruit voortvloeiende vrijheid-blijheidsbeleving, wat leidt tot een samenleving waarin tradities samengaan met ongebonden experimenten en cultuuruitingen die per mode en leeftijdsgroep verschillen. Alle kleuren van de regenboog kunnen worden aangetroffen. Die ongebondenheid (=losbandigheid) is ook velen in het westen een doorn in het oog, maar omdat niemand in beginsel gedwongen wordt eraan mee te doen, want er is geen dominante cultuur, ontstaat er een mozaïsche samenleving. Dit mozaïek van smaken en voorkeuren heeft ook tot een hutspot van normen en waarden geleid. De moslimwereld beschouwt dit niet als vrijheid of ongebondenheid, maar benoemt het als losbandigheid, van god los.

 

Commercieel-elektronische evangelisatie

Dit zou nog tot daaraan toe zijn, ware het niet dat dit westen zijn ‘cultuur’ via het financiële, economische en commerciële stelsel over de hele wereld exporteert. Onze cultuurplaat wil over die andere heen schuiven. Niet iedereen vraagt daarom of is daar van gediend, maar de aanbiedingen zijn verleidelijk en het luchtruim is vrij. Globalisering kent -anders gezegd- een hoofdstroom. Zo komen het geloof en de cultuur in de traditie van Allah en Mohammed te staan tegenover de dominantie van beurzen, banken en business. Moslims ontwaren de expansie van westerse verloedering en ervaren dit als een bedreiging. Die wereld van wat we hier vatten onder het grenzeloze begrip modernisering is hun een gruwel. Westerlingen achten daarentegen die moslimcultuur niet van deze tijd. Die botsing van normen en waarden vinden we onder andere terug in emancipatie, seksualisering, sterke drank, uitzinnige dansfeesten, films, televisieprogramma’s en ongeloof.

Als we afstand nemen en een neutrale beschrijving zouden maken van de wederzijdse grondslagen, uitgangspunten en gedragingen en we zouden een volstrekt onbevooroordeeld iemand om een conclusie vragen, zou het mij niet verwonderen als deze beoordelaar zou zeggen: ‘ik zie twee verschillende werelden.’

 

Een geloof als beton

Vervang werelden door de metafoor van de tektoniek en de bevingen vanwege de cultuurplaten zijn evident. Jihad betekent in eerste aanleg strijd. Strijd tegen het bedreigende, strijd om behoud van de eigen normen en waarden. Dat kan in geweld ontbranden. Daarvan zien we afschuwwekkende voorbeelden. Tegelijk ondergaan de moslimlanden ook geweld. Soms binnen eigen gelederen, maar zeker ook vanuit het westen. Tegenover de terreur door fanatieke Jihadisten staat de aanwezigheid van hele legers uit het westen met alle macht van de moderne oorlogsindustrie. Stel u eens voor, in Europa zijn op verscheidene plaatsen Arabische legers aanwezig die ons steden en mensen bombarderen, omdat men in het Midden-Oosten van mening is dat onze democratie en losgeslagenheid de Arabische wereld bedreigd. Wat wij aan onze kant ook voor redelijke of gezochte argumenten voor die militaire aanwezigheid van ons uit hebben, voor de bewoners van de midden-oostenplaat blijven het niet gewenste strijders van die andere plaat. Deze zijn als het ware de voorvechters of wegbereiders van die verderfelijke modernistische cultuur. Deze spreidt zich met de ongrijpbare cloud van elektronica als een niet te verdedigen luchtgolf over hen, de Arabische wereld, uit. Fysieke muren helpen niet, dus zoeken moslims het in een naar vermogen verdichtend conservatisme en verdiepend fundamentalisme. Geen muren, dan maar een betonnen geloof.

 

Multiculturalisme omvat onherroepelijk ook alle verschillengeschillen.

Het ideaal van een multiculturele samenleving mag goed bedoeld zijn, de multi’s zijn nog niet verenigbaar. Veroordeling, afwijzing en ridiculisering zijn kenmerken van onbegrip. Er staan ons slechts twee wegen open. De ene weg is het rationele besef van die ongelijkheden en van het recht op een eigen tempo en leefwijze. De andere weg is die van respect en vrijheid. Vrijheid om een andere weg te bewandelen. Niet de vrijheid van meningsuiting, maar de vrijheid van cultuuruiting, zij het binnen eigen leefgebied. Anders gaan de platen botsen. Een zeer lange tocht van wederzijds begrip wacht daarna. Wat de partijen in de wereld uiteindelijk verenigt, weten we nog niet, maar dat waarachtige communicatie, dus geen pr, geen evangelisatie, geen subjectieve voorlichting, geen marketing-informatie, de vrucht van vereniging inhoudt, is voor mij onmiskenbaar. Of is dat toch ook weer idealistisch? Ik hoop het niet. Het alternatief is immers fatalistisch.

Interessante artikelen

Vluchtelingendebat zit in de verdediging

 

Voor alles: mensen als slachtoffers van oorlogsellende moeten worden geholpen. Hier en daar. Eerst over hier. We maken terugtrekkende bewegingen. Opvangen


Zo maar wat zomerse opmerkingen ter overdenking bij de cocktail in de tuin of op het balkon.

  • We kunnen die salarissen van voetballende vrouwen en mannen ook gelijktrekken door die van de mannen naa