Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Men spreekt van oorlog als twee of meer landen slaags raken en hun legers inzetten of wanneer landen elkaar de oorlog verklaren. In de geschiedenis eindigen oorlogen meestal in een bezetting van het verslagen land door de overwinnaar. Die bezetting kan permanent zijn wat neerkomt op toe-eigening van het andere grondgebied uit compensatie voor de geleden schade, uit overwegingen van oorlogsbuit of als maatregel om herhaling te voorkomen. Of uit vergroting van macht nu het toch eenmaal zo ver is. Een bezetting kan ook tijdelijk zijn zonder dat er van een einddatum sprake is. Terugtrekking vindt pas dan plaats wanneer de betrekkingen weer genormaliseerd zijn en de vrees voor een herhaling is geslonken.

Minder vaak gebeurt het dat het zegevierende land zich direct weer op eigen grondgebied terugtrekt, al of niet met medeneming van buit.

Nieuwe grenzen? Van wie met wie?

In het geval van Oekraïne is er een binnenlandse oorlog gaande met sterke grensoverschrijdende aspecten. Oekraïners vechten met Oekraïners behoudens huurlingen van buiten. Separatisten noemen de oorlog een vrijheidsstrijd of een revolutionaire opstand, niet gericht op het verslaan van Oekraïne, maar op autonomie van de Donbas-regio. Of het bij een wapenstilstand en wederzijdse terugtrekking blijft in een straks gefederaliseerd Oekraïne moet nog blijken. Het kan ook nog dat het oosten zich afscheidt en er een nieuwe staat wordt opgericht. Het is geen oorlog tussen Oekraïne en de Russische Federatie. Het Kremlin beweert geen partij te zijn. Het Russische leger staat niet tegenover het Oekraïense. Als er een zelfstandige staat Novo Russia komt, zal deze een economisch en politiek verbond kunnen aangaan met Rusland of zich tot een onderdeel van de Russische Federatie verklaren. Het Kremlin heeft er dan grondgebied bij of ziet zijn verbond met satellietlanden vergroot. Oekraine heeft dan verloren en het is nog maar de vraag hoelang het gebied tussen Novo Russia en de Krim onder Kiev blijft vallen. Anders gesteld: zullen de separatisten zich houden aan de grenzen, die straks worden afgesproken? Treedt er een domino-effect op? Slaan zij een landbrug?

Nederland in oorlog?

Als we naar het conflict rond IS kijken, kunnen we drie oorlogen aantreffen. IS is een opstandige geloofsgroep die een eigen land willen stichten in de vorm van een kalifaat. De strijd heeft een oorlogskarakter met zowel Syrië als met Irak. De uitzaaiingen van de IS-beweging geeft ook strijd te zien in Yemen, Libië, Kurdistan en Egypte en in de gestalte van terreurdaden in Frankrijk, België en Denemarken. IS voert èn oorlog èn een guerrillastrijd, zou je kunnen stellen. Verklaringen van IS-leiders dat zij uit zijn op een wereldkalifaat brengt hun strijd in de buurt van een oorlogsverklaring aan de rest van de wereld, ongeachte de wijze waarop deze wordt gevoerd en in welk tempo. We kunnen het terreurdaden blijven noemen, maar we kunnen het ook beschouwen als aanvallen of krijgsoperaties op vanuit IS gezien vijandig gebied. De keuze voor de ene of de andere beoordeling maakt nogal verschil. Het feit, dat andere legereenheden dan de Syrische of de Irakese met IS-strijders in gevecht zijn, doet niets af aan het gegeven, dat, als we de landen van de coalitie optellen waaruit die legereenheden afkomstig zijn, je kunt stellen dat er inmiddels al van een ‘kleine’ wereldoorlog gaande is.

In een dergelijke constellatie kenden we het gezicht van oorlog nog niet, al gingen de verspreidingen van ideologie of politieke opvattingen in het verleden een heel eind in die richting. Bij gebrek aan ervaring staan de bedreigde landen of groeperingen voor de opgave een antwoord te vinden op deze aanvalsvormen. Meer blauw op straat of militair vertoon in gemeentes, op verkeersknooppunten en de internationale transferlijnen zijn vooral defensief en geven aan welke plekken de terreurbrigade bij voorkeur moet of zal omzeilen. Over waar ze dan toeslaan zijn we volstrekt in het ongewisse. Het betekent dat de tegenstander vooral op onze helft speelt, maar wij niet weten waar hij aanvalt. Zijn adres is bijkans virtueel. Niemand wil oorlog, maar wat te doen als de ander oorlog zoekt en ook al oprukt? De Is-isten hebben hun hemel in het vooruitzicht. Christenen en katholieken ook. Wie gelooft het hardst in zijn hemel? Seculieren hebben alleen het nu en hun levensduur. Dat betekent dat die moeten zorgen voor een hemel op aarde en niet in een onbestaand verschiet. Wat vertelt dit over hun recht op verzet en de vorm waarin?

Interessante artikelen

Twee bewindslieden stappen op. Minister Opstelten wist niet beter of het ging om 2 miljoen gulden bij de deal met de drugsbaron. Ik kan mij niet voorstellen, dat in al die tijd dat de affaire zich voo


Het woord superieur kan in een milde vorm en in een verwerpelijke betekenis worden gebruikt. Een meerdere kan als een superieur worden aangeduid. Het gaat dan om een bovengestelde zoals een chef dit k