Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Grote woorden gaan rond in de discussies over het gedrag van bankiers? Waar is hun ethisch gedrag, welke moraal volgen zij? Analisten en columnisten die boven de affaires uitstijgen, noemen het geen incidenten. De maatschappij is gefiscaliseerd en gefinancialiseerd. Alles wordt in geld uitgedrukt en de zucht naar meer geld is epidemisch. Werkgevers zijn werklozers geworden. Zo heb je werklozers en werklosers.Personeel wordt ontslagen om meer winst te maken. Het gaat om kwantiteiten, niet om kwaliteiten. Directeuren krijgen geen bonus als zij meer werk creëren en meer mensen een baan weten te verschaffen, maar als zij de winst verhogen op welke manier ook. Bij reorganisaties gedragen directies zich als uitzendkrachten. Zij lozen mensen.

Eerder heb ik op deze site betoogd dat we moeten oppassen kwaliteit en kwantiteit als twee tegengestelde begrippen te beschouwen. Het gaat om de kwaliteit, niet om de kwantiteit zijn we dan geneigd te zeggen. Maar in de praktijk gaat het daar juist dikwijls niet om. Kwaliteit gaat dan om hoedanigheid en kwantiteit om hoeveelheid. Maar zie eens hoe vaak kwaliteit in kwantiteiten wordt uitgedrukt. Heeft uw bedrijf een goed jaar gehad? Jazeker, we hebben de winst verdubbeld. Wat was de bijdrage van uw ziekenhuis in het bestrijden van de zware griepepidemie? Wij hebben in ons UZ meer patiënten verwerkt dan in andere ziekenhuizen en de verblijfsduur was gemiddeld korter dan elders. Hoe is het met de kwaliteit van uw universiteit? Wel, we zijn nu de derde beste universiteit in Nederland en op de wereldschaal zijn we 41 plaatsen gestegen. De voorbeelden geven aan hoe we geneigd zijn hoedanigheden in hoeveelheden weer te geven. Op school kreeg u geen aantekening dat u het Frans goed beheerste, maar een 8 op uw rapport. We hebben moeite om immateriële onderwerpen een mate van hoedanigheid mee te geven. Het noemen van een getalsmaat is gemakkelijker. Het is een manier om immateriële kwaliteiten materieel te maken. Als iemand zegt, dat speler X een fantastische goal maakte, blijft het gesprek daar niet bij. De vraag van de luisteraar is dan al snel: Hoezo? Hoe dan? En het antwoord is: X schoot vanaf 35 meter snoeihard in de kruising. 35 Meter is kwantitatief, maar snoeihard ook, namelijk een mate van snelheid, evenals kruising ( hoog en buiten bereik van de doelman). De plek kruising zelf is geen kwalificatie.

Waar bankiers aan lijden is een gebrek aan het waarderen van immateriële kwaliteiten. Toen kortgeleden een Arabische sjeik een Frans topschilderij kocht, werd niet de kwaliteit van het schilderij in de krant beschreven, maar de koopsom van 245 miljoen euro of dollar. Het duurste schilderij ooit. Wat is mooi waard?

Neem nog dit voorbeeld. Bij een kleine bank krijgt de hoofduitvoerder 650.000 euro salaris per jaar. Hem is een hoger bedrag van 800.000 euro toegezegd. Die bank heeft een schuld van 60 miljoen en kan de huisvesting niet meer betalen, maar schuwt een dergelijke vergoeding niet. De toezichthoudende bestuurders wisten misschien niet van die toezegging door één van hen af, maar het hoge salaris kenden zij wel en van die schuld wisten zij ook alles. Welke kwaliteit stond er tegenover die exorbitante bedragen en die desastreuze financiële positie. Oordeel zelf. Die ‘bank’ heet FC Twente. De gemeente Enschede, lees de burgers aldaar, worden nu aangesproken voor steun. Met welk recht? Vanuit welke eigenmoraal? (Terzijde, als een middelmatige trainer al 650.000 euro verdient bij nota bene een noodlijdende voetbalclub), dan voelt een bankier zich nog veel meer waard. Mijn vraag is dan altijd: En wat mag een hartchirurg verdienen die mensenlevens redt?

Fiscalisering, financialisering (dit nieuwe woord gebruikte een NRC-columnist) zijn dominant. Ik heb nog een nieuw gebruik van een ander woord. Veel bestuurders zijn alles aan het vergelden. Dit proces ontmenselijkt de maatschappij: de vergelding. Geld heeft alleen waarde als het op iets van waarde is gebaseerd of als ruilmiddel kan worden gebruikt om iets van waarde te verkrijgen. Aan immateriële zaken wordt vreemd genoeg weinig waarde toegekend. Heeft ooit iemand u geld aangeboden voor een pond van uw ethiek of voor twee ons moraal? Is ethiek een bonus waard? In mijn wereld wel. Inderdaad, we leven in twee werelden.

Interessante artikelen

 

Vervelend, maar de klimaatcrisis lijkt zich te versnellen. Wellicht zit er ergens een cumulatief effect. Onze CO2- doelen (vermindering tot max.1,5% opwarming) moeten eerder en sneller worden berei


De Telegraaf kopte met Goddelijke duivels toen België de kwartfinales bereikte. Hoger kan niet: goddelijk. Afschrikwekkender ook niet: duivels. Ze zitten daar bij die krant nu met de handen in het haa