Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Gisterenavond was ik bij de lezing in het Philosofisch Cafë in de Oosterstraat in Groningen. Spreker was professor Hans Achterhuis, o.a. Schrijver van het indrukwekkende boek ‘Met alle geweld.’ Zijn oorspronkelijke thema had hij in overleg met de organisatie overgezet van Het banaliteit van het kwaad gezien de actualiteit naar het Monotheïsme en het geweld.

In zijn rijke betoog zei hij onder meer, dat het polytheïsme minder snel tot geweld kwam dan het monotheïsme. Het polytheïsme heeft diverse goden die nog wel eens willen verschillen. Het relativeert de eenzijdigheid. De macht is verdeeld. Het monotheïsme kent daarentegen maar één god, die almachtig is en daardoor wordt het absolutistisch. Hij zegt het, hij schrijft voor en zo is het. Discussie gesloten.

In een historisch overzicht liep Achterhuis langs eeuwen van godsdienstgeweld. Vanaf het Oude Testament (de joden) naar de Kruisvaarders (de christenen), naar de Katholieke Inquisitie en de Catharen en menige slachting daar tussenin, zoals alle gevechten tussen katholieken en protestanten en hun fracties.

Kortom de Islamieten met hun Jihad zijn niet de enigen noch de eersten. De geschiedenis van het Eén-God-geloof druipt van het bloed.

Die kennis bracht hem ertoe de houding en verbetenheid van Jihadisten, zoals in de Franse aanslagen, te willen begrijpen. Met nadruk zei hij dat dit inhield begrip van en niet begrip voor. Hetgeen nog maar weer eens aangeeft dat men goed moet verstaan wat er wordt gezegd.

De vragen uit de zaal waren te verwachten. Moeten we geweld met geweld bestrijden? Hoe nemen we de achterstelling van buitenlandse jongeren als oorzaak voor woede en haat weg? Riepen we dit niet zelf op als het westen door de leugenachtige interventies in Afghanistan en Irak? Net als in de media waren er meer vragen dan antwoorden. Terecht antwoordde Achterhuis dat hij als filosoof geen deskundige was als het om politiek, economie of sociologie ging, daarmee de vragen onderbrengend bij andere disciplines en wetenschappen. Ik moest onderwijl denken: ‘Ja, zo gaat dat. De wetenschap heeft meer goden dan één. Wetenschap is nu net niet absolutistisch, maar heeft als ultieme grondslag de twijfel. Wetenschap kun je wegpraten of door falsificatie doen wegkwijnen.. Niets is zeker en nieuwe kennis biedt nieuw inzicht en nieuw inzicht vraagt om verdere kennis. De god die twijfel heet, antwoordt desgevraagd: “ Wie het heelal heeft geschapen, ik zou het niet weten. Ik zal het eens proberen na te gaan.”

Voor mij is dit het magistrale verschil tussen wetenschap (kennen en weten, totdat….) en geloof (zeker weten dat…). En omdat er geen bewijs is van god vullen gelovigen alles zelf in al naar gelang hun angst, het gebrek aan kennis en hun behoefte aan houvast.

Het absolute van een één-god-geloof kan door geen kennis worden weggenomen. Waar Jihadisten ook nog eens zijn geïnfecteerd door de Eindtijdidee, door de apocalyptische voorspellingen, maar die Eindtijd niet zien als het echte einde enjuist daarna de glorie van het paradijs zullen kennen, valt elke poging tot onderwijs vooralsnog weg.

Onze hersenen kennen logica. Duizend keren per dag. Onze hersenen kennen ook ongefundeerd door feiten geloof de hele dag door. Onze hersenen zijn schizofreen.

Interessante artikelen

Is het werkelijk? Deze vragende uitroep wordt meer en meer realiteit. Schijn, illusie en perceptie overheersen het communicatieproces. Imago en virtualiteit cumuleren naar een can-be samenleving. Is h