Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Een niet zo vrolijke beschouwing   

Waarom heeft de aarde geen 100 miljard bewoners? Het antwoord op die vraag is uiterst pijnlijk en schokkend. Helaas, maar daarmee wel realiteit.

De aarde telt ruim 7 miljard bewoners. Prognoses komen tot 10 miljard eind 21e eeuw.

De groei van de bevolking zal daarna afvlakken. Dit is één van de hoopgevende scenario’s. Het is geen zekerheid. Een belangrijke factor in de afname van de groei is dat men verwacht dat een hogere welvaart tot minder kinderen per gezin leidt. Vergelijk de groei in de EU versus die in India of Afrika. Een vervelende factor is dat die hogere welvaart juist vanuit economisch perspectief vooral op groei van consumptie zal zijn gebaseerd, waarbij het nog maar de vraag is of dit het milieu etc. niet verder belast. Het zal dus in ieder geval duurzame groei moeten zijn.

De gevolgen van de mens en zijn leefwijze kennen twee grote oorzaken. De eerste is die moderne leefwijze waarbinnen energiegebruik en uitstoot van stoffen tot opwarming en uitputting leiden. De tweede is de mens zelf met zijn bevolkingsgroei in geval van een vreedzame, gezonde en duurzame wereld.

De paradox besloten in oorlogen

Een verontrustende kijk op cijfers. Stel dat tussen 1000 voor Chr. en het Jaar 0 50.000 mensen door stammenstrijd om het leven kwamen. Let wel alleen al in het Midden-Oosten. Zeg maar de wereld van het Oude Testament. Wie het Boek Jozua leest, komt al snel tot dit getal binnen veel kortere periode. De Schepper geeft de stam Juda opdracht tot het verslaan van talloze andere stammen tot op het punt van uitroeiing toe.

Stel vervolgens dat die 50.000 slachtoffers niet waren gevallen, maar een gewoon leven hadden gehad en nazaten hadden gekregen en wel met een groei van 2% per jaar. Dat is laag gegeven het aantal kinderen per gezin in die tijd. We krijgen dan een verdubbeling eens in de 50 jaar. Ik neem het ruim, want eigenlijk komt je cumulatief al na 35 jaar aan ongeveer een verdubbeling.

Duizend jaar zijn 20 periodes van 50. Twintig verdubbelingen komen dan na 1000 jaar cumulatief uit op 26 miljard mensen. 50.000 niet gedode mensen leveren dus dit gigantische aantal op bij slechts 2% groei per jaar. Er waren waarschijnlijk in het Jaar 1000 nog geen miljard mensen op de hele aarde.

Zo is het evident dus niet gegaan. Waardoor niet? Doordat er doden vielen op een onvoorstelbare massale schaal. Door hoge kindersterfte (ziektes), honger, armoe, ontberingen en voor veel volwassenen ook ziektes, voordat zij kinderen kregen. De gemiddelde leeftijd was daarbij ook nog eens beduidend lager dan nu. Dit is maar één voorbeeld bij één lokale telling.

Ik maak een sprong naar deze eeuw en tel bij benadering het aantal oorlogsdoden in Europa aan de hand van drie grote sneuvelpartijen. In de Eerste Wereldoorlog (’14-’18) komt men tot 20 miljoen. In de Russische Burgeroorlog (vanaf 1917) tot 6 miljoen (laag geschat). In de Tweede Wereldoorlog tot 40 miljoen, alleen al in Europa. Samen zo’n 66 miljoen. Stel dat die oorlogen niet hadden plaatsgevonden. Men leefde in vrede. Dan zouden die 66 miljoen mensen bij ook weer een groei van 2% jaar over jaar in tijd van één eeuw (2x 50 jaar) geleid hebben tot een extra hoeveelheid burgers van pakweg 250 miljoen. In Europa zou dan ongeveer 50% meer mensen hebben geleefd dan nu. 750 miljoen tegenover 500.

Wereldwijd zou die huidige 7 miljard uiteraard ook al veel hoger hebben gelegen, want we kennen nog oorlogen als Vietnam (2,5 miljoen) doden), de Kongolese oorlog (5,4 miljoen). De 2e WO in Azië met 20 miljoen, de Holomodor in Oekraïne ( 10 miljoen), de Hutsi’s tegen de Tutsi’s enzovoort, enzovoort.

Een schokkende conclusie is dat de wereldpopulatie zonder oorlogen veel groter zou zijn geweest dan nu. Zonder ziektes en honger zelfs onvoorstelbaar groot. Een macabere vaststelling.

Grenzen aan de groei anno 2016

In relatieve zin is de gezondheidstoestand in de recente eeuw op veel plaatsen, lang nog niet overal, sterk verbeterd. Minder honger, minder ziektes, minder kindersterfte.

De successen van de wetenschap betreffende ziektebestrijding en de welvaartsstijging moeten dus, wil de populatie in aantal niet razendsnel in drie tot vier generaties exploderen, worden gecompenseerd door minder kinderen per gezin overal ter wereld. Maar hoe snel kan dit? Bedenk dat de huidige groei in Afrika nog leidt tot een aanwas van 1,4 miljard mensen vandaag naar meer dan 4 miljard in 2100, omdat de groei daar in veel landen nog ruim boven de 2 % ligt.

En wat nog veel bizarder is, we kunnen niet zonder oorlogen, als we de groei willen beperken. Ziektes en oorlogen hebben als gevolg dat er nu gelukkig pas 7 miljard mensen leven en geen 1000 miljard. Als we derhalve naar vrede streven –en wie wil dat niet – moeten we sneller die welvaart verspreiden, maar tegelijk de levensstijl drastisch omgooien, waarbij de wetenschap niet alleen ziektes uitbant –wie wil dat niet – maar tevens tot processen en technieken komt die voldoende schone energie leveren voor alle activiteiten en voldoende voedsel en materialen die geen aardse grondstoffenuitputting teweeg brengen.

Conclusie. Alles staat of valt met a) inzicht en besef van het geboden tempo om de groei van de mensheid te stoppen b) het stoppen met oorlogvoeren en c) duurzaam gebruik van materie en energie en mensheid.

Waarom stoppen met oorlogen? Niet alleen omdat we dit menselijkerwijze willen, maar vooral omdat alle geld dat we nu in wapens steken zal moeten worden bestemd voor onderzoek, uitvindingen en installering van processen en instrumenten die zowel de opwarming doen stuiten als een hoge populatieaanwas onnodig maken.

Nodig is een non-proliferatieverdrag in dubbel opzicht. De totale non-proliferatie van wapens en in de oorspronkelijke betekenis van dit woord ook van mensen.

Interessante artikelen

Zondag Buitenhof met Wiebes over Groningen, klimaat en transitie. Wat een zigzag-redeneringen. Als vragen verkeerspilonen zijn, slalomde de minister om de feiten te vermijden met nietszeggendheid door


Opwarming aarde en communicatie: een vakdilemma

 Er zullen vele grote issues de revue passeren in deze eeuw. De opwarming van de aarde maakt mijns inziens een goede kans bij de top drie te behoren. E