Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Een strategische aanpak kenmerkt zich door een handelwijze, waarbij een gegeven doel wordt gesteld en bereikt door een zo efficiënt mogelijke inzet van middelen. Nadenkendheid, doelbewustheid en doelmatigheid vormen de drieeenheid, die voorwaardelijk is voor het welslagen. Nadenkendheid heeft betrekking op vier onderwerpen: doel, startpositie, middeleninzet en tijd. Aangaande het doel gelden de vragen: waarom zou ik in beweging moeten komen door een doel (nieuwe positie) te stellen en wat is dit doel precies? De startpositie vergt nadenken over de eigen situatie en alle externe factoren. De middeleninzet vereist doelmatigheid, omdat middelen nooit onbeperkt aanwezig zijn en zoveel mogelijk middelen (mensen of spullen) moeten overblijven voor een eventueel volgende actie, die noodzakelijk zou kunnen zijn. In termen van energie: wie alle energie verbruikt, is een gewillig slachtoffer op de weg van anderen naar hun doelen of natuurlijke tegenslag. Tijd heeft de duale eigenschap, dat het in beginsel oneindig, maar in competitie met andere actoren en factoren soms buitengewoon beperkt voor handen is. Omgevingsfactoren en middelen zijn zelf ook weer aan tijdsinvloeden onderhevig, omdat alles beweegt. Zo kan men niet eindeloos lang analyseren (beginsituatie) of de middelen in afwachting van actie aanhouden. Strikt genomen volgen de strategische varianten uit de algehele afweging van alle factoren. Er is zelden maar één weg, zodat er altijd een strategiekeuze valt te maken.

Warnercommunicatie - geestkrachttransacties

Al deze omstandigheden maken dat strategie in hoge mate heeft te maken met onzekerheden en vooral over datgene wat de toekomst brengt. Het heet, dat deze tijden door de snelle opeenvolging van veranderingen en moderniseringen niet alleen de toekomst op de langere termijn onvoorspelbaar wordt, maar ook op de korte termijn. Eén van de meest doelmatige vormen van actie is de anticiperende. Niet wachten tot de noodzaak daar is, maar meegaan met de stroom en dus eigenlijk voortdurend alles analyserend en continu reagerend proberen één te zijn met de dynamiek van het geheel van gebeurtenissen, ook in die gevallen waarin we zelf door eigen gedrag die dynamiek en reactie van andere oproepen. Die kortademigheid is zeker in het vakgebied van communicatie al geruime tijd zeer manifest en ondergaat nog een versnelling door alle ontwikkelingen van internet en de sociale media, waardoor informatie als een stormende mist de atmosfeer bepaalt.

Dat de toekomst onvoorspelbaar is, berust op de myriade van variabelen, die nooit op enig moment even stilstaan en zekerheid geven. Maar is onzekerheid altijd absoluut of is er ook sprake van een mate van onzekerheid. Zou onzekerheid op korte en langere termijn 100 procent zijn, dan wordt elke vorm van extrapolatie waardeloos en devalueert het scenariodenken ook in hoog tempo. Strategisch denken en bijbehorende aanpak verliezen dan sterk aan waarde, zoniet erger. Het pikante is, dat we op de korte termijn vaak veel onzekerder zijn dan op de lange termijn. Of u met de vandaag gekochte staasloten over een week ook een grote prijs wint, is volstrekt onzeker behoudens de kansberekening. Of de olieprijs over een maand hoger of lager uitvalt, wie zal het zweren op de gezondheid van zijn kinderen? Maar dat de zon over circa vijf miljard jaar zijn laatste stralingsadem uitblaast, staat zo goed als vast. En ook dat we zolang hier op moeder Aarde niet moeten wachten, omdat diezelfde zon in zijn laatste paar miljard bestaansjaren al zoveel hittestraling zal afgeven dat geen zonnebrandolie met welke factor dan ook daartegen zal kunnen beschermen. Nu, dat weten we dan, zou u kunnen reageren, maar wat moeten we met doelen of tot actie nopende gebeurtenissen in het verschiet van zoveel tijd? We komen niet eens uit het vraagstuk van de al of niet gaande zijnde klimaatverandering en dat speelt zich boven ons hoofd en onder onze voeten af en kennen we zelf een termijn toe van 100 of 200 jaar als het gaat om pittige gevolgen, mocht er van zo'n verandering sprake zijn.

Toch valt er te anticiperen als lange golven wordt benaderd vanuit de empirie en kleine rimpelingen worden bezien in relatie tot het feit, dat lange golven trage veranderlijkheden inhouden, zodat er in het heden al over kan worden nagedacht en er eventueel op rimpelingen kan worden geanticipeerd. Kleine golfjes die we overigens zelf als groot en verontrustend ervaren, want zo zitten we nu een maal in elkaar. Maar juist in details moeten we ons als strateeg niet verliezen, als het gaat om anticiperen.

Ik kom bij het illustratieve schema bij dit artikel. We weten dat de mensen in primitieve, voorouderlijke tijden hun hele doen en laten afstemden op overleven in drie actievormen. Dit waren voortplanten, eten en becherming opbouwen tegen organische en anorganische dreigingen, als vleeseters en natuurgeweld. Al hun energie met aanvankelijk vooral hun eigen lijf als middel ging hieraan op. Weinig energie was nodig voor voortplanting. De natuur had allang uitgemaakt, dat lang en uitputtend copuleren de mens in een makkelijke prooi zou doen verkeren en er een doelmatige tijd aan verbonden. Zie hier het pregnante voorbeeld van een lange golf, want in feite is dit nog zo qua tijdsbesteding. Aan voedselvergaring werd heel wat meer tijd en moeite besteedt, maar ook weer niet behoudens rampzalige omstandigheden alle tijd, omdat dit het verweer tegen aanvallers zou verminderen. Ook de beveiliging en behuizing slokten behoorlijke doses energie en tijd op. Alle zintuigen en calorieën stonden in dienst van deze drie actievormen. Het was al met al niet zo'n energie-efficiënte aanpak. Vrijen, eten, jagen en verzamelen. Het ene konijn moest de calorieën leveren om het volgende konijn of hert te kunnen najagen. Totdat de mens met zijn vergrote hersenvermogen instrumenten uitvond en daarmee aan tijd en energiebesparing kon gaan doen. Hij verschafte zich al ontwikkelende dan ook wat ''vrije'' tijd en daardoor ruimte voor zijdelingse activiteiten als kunst. Tegelijk delegeerde hij werk en energie aan die werktuigen: de pijl legt de afstand makkelijker en sneller af, de speer stootte scherper en doeltreffender.

Deze ontwikkeling zette zich in feite miljoenen jaren door. Over lange golf gesproken. Het instrumentarium nam toe. Jaagtuig werd aangevuld met paardekrachten en kamelenpower. Hierdoor konden grotere afstanden worden afgelegd en lasten worden gedragen. Het mensenlijf spaarde zichzelf. Georganiseerd jagen en vissen leverden voedsel voor langere tijd op, waardoor er weer ruimte ontstond om andere zaken te ontwikkelen. Ook de ruilhandel kwam in zicht. Niet alles was voor eigen consumptie nodig. Taken werden verdeeld over jagen en fabriceren, hetgeen nog een veel grotere vlucht nam met de agrificatie en verdere domesticering van dierlijke krachten. Handel en transport floreerden en wel tot zo'n omvang dat daar weer andere functies het actieverkeer moesten aanvullen, zoals administratie, boekhouding, personeelbeleid, contractspeciaisten en juristen. Paard, kameel en olifant krijgen aanvuling en opvolging door mechanische krachten, waardoor nu een tientonner op simpele handkracht nog grotere volumes over nog grotere afstanden kan worden bestuurd. Het vliegtuig landt zichzelf. Telkens zien we de mens de energie-inzet delegeren. Zo bezien is hij van nature energiezuinig. De consequentie was ook dat diensten naast productie en fabricage als werkterreinen groeiden. Een deel van die saaie en toch zwaareisende werkzaamheden is inmiddels verder gedelegeerd aan machines in de vorm van computers en geheel in het verlengde van de historische beweging worden ook die diensten en vooral het informatieverkeer dienaangaande geautomatiseerd. Voedseltransacties, goederentransacties, informatie transacties. Het zijn wat ik noem rimpelingen binnen de lange golf, al ervaren wij het als hectiek. En natuurlijk zet zich dit door, gedreven door wetmatigheden die actuele veranderingen tot rimpelingen maken, al volgen die elkaar wel sneller op dan in het ((verre) verleden. Je kon vanuit deze zienswijze voorspellen dat ook het bouwen van onderkomens zou worden uitbesteed en meer naar deze tijd het verwekken en voldragen van kinderen.

Hoewel we inmiddels de hele halve wereld besturen met vingerkracht -die auto of tientonner rijdt binnenkort zonder hand- of voetkracht- zijn wel al met de volgende overdracht bezig. We gaan zaken aansturen op stemkracht. Nog minder energievergend. Het saaie informatieverkeer is overgedragen aan computers en aanverwante apparatuur en dus hebben wij mensen tijd en enerige vrij voor kennisacties. Dat tijdperk is nu in volle glorie aangebroken. Overigens doet iedereen mee, de goede en de kwade pier. In primitieve tijden roofden de boeven je voedsel, instrumenten, vrouwen of kinderen. Vervolgens verlegden zij hun terrein naar paardenroof en kamelendiefstal, opgevolgd door autoroof en vliegtuigkaping. Het intermediaire ruilmiddel geld bleef uiteraard niet buiten schot. En nu we nauwelijk nog met kamelen, paarden en contant geld over straat gaan, zijn pincodes het doelwit van criminelen of informatieroof, al of niet in de vorm van hacking. Justitie en politie hadden het kunnen zien aankomen en voluit kunnen anticiperen. Ook nu nog, want als we straks ter beveiliging vingerafdrukken, dnacontrole  en irisherkennig invoeren, zullen de kwaadwillenden vingers afhakken, bloed of haren stelen en ogen uithalen. In de science fiction en thriller litteratuur is dit al geen toekomst meer.

Communicatoren kunnen dus in lijn met deze golven voorzien wat er kan gaan gebeuren met kennis, als deze transactiewerkzaamheden een hoofdrol gaan innemen en waarde krijgen. Stemkracht zal overgaan in breinkracht, dat op zijn manier minder energie vergt. We denken de computer, de auto en het videohuis aan. Handel in producten en informatie krijgt opvolging van transactie van potenties (energieruil in allerhande vorm). Als de supercomputers straks ook kennis gaan genereren (het verbinden van informatie tot nieuwe inzichten), krijgen wij mensen in overeenstemming met vroegere veranderingen tijd en energie vrij voor geestkracht transacties ofwel visiedeling. Dat is ook hard nodig als we al die ouderwetse problemen als o.a. honger, armoe, ziektes, oorlogen en klimaatproblemen nou eens echt willen oplossen. Of het hier allemaal al vanaf het begin om te doen was?.....oordeel zelf. Ik stem op organisch-logische voortzetting bij een gegeven ontwikkeling van constructie en orgnaisatie van de materie.

Wat er in het vooruitzicht ligt op langere en middellange termijn is redelijk in te schatten. Beter dan gebeurtenissen op de korte termijn. Of de eerste stap in die voor-kennis morgen winst oplevert, blijft lastig te voorspellen. Anders zou er ook niets meer aan zijn. Maar dat onzekerheid troef is, is niet mijn mening. Morgen is onzeker. De uiteindelijke zonsondergang is voorzienbaar. Daartussenin liggen de kennismogelijkheden van de lange termijn en de herkenning van rimpelvorming en daarmee anticipatiekansen. In de geschiedenis was dit altijd al zo. Strategisch denken en handelen is daarmee een afgeleide van de lange golf met een rationele analyse van de actuele mogelijkheden. Daarbij komt dat de handelende partij die actualiteit ook zelf in het leven roept.

Interessante artikelen

Kwantumfysica verruimt onze kennis over een wereld die we niet kunnen zien nagenoeg tot in het onmetelijke. Op de schaal van miljarden lichtjaren tot de Planck-lengte (10 tot de -35e centimeter) Het z


De situatie
Nederland geeft elk jaar miljarden uit aan ontwikkelingshulp. Als dit geschiedt omdat we mensen willen helpen in armlastige landen kan niemand die anderen het recht geeft op een menswaardig