Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Als de klimaatverandering het kind is van de relatie tussen zon en aarde zouden we kunnen nagaan tot welke mate van opwarming dit in het verleden leidde, wat de gevolgen waren voor plant, dier en mens en hoe lang zo’n warmteperiode duurde. Grosso modo weten we dit wel zo’n beetje. De afwisseling tussen era van opwarming en van ijstijden heeft een periodiek en geen structureel karakter. Voor die wetenschap kopen we echter niet zoveel. De vraag is of we zo’n periode van tienduizenden jaren kunnen overleven. De aarde op zich kan dit. Anders hadden we die geschiedenis nooit kunnen nagaan. Planten en dieren kunnen het ook, maar zeker niet allemaal. Tijdige aanpassing en daarmee natuurlijke selectie was niet voor alles weggelegd. Flora en fauna zijn na ijstijden of era van verhoogd zonnevuur weer hersteld, mede door het ontstaan van nieuwe soorten. De vraag is ‘kan de mens dit ook?’

Veel ervaring heeft de mens nog niet. We zijn er evolutionair gezien pas kort. Onze voorouders kenden een leefstijl die dicht bij die van dieren lag. De mens werd geboren, groeide op, paarde, kreeg nageslacht, voedde zich en stierf. Dat wil zeggen als hij of zij niet ziek werd, de leeuw hem niet eerder ontdekte dan hij de leeuw, hij niet in zee of rivier verdronk en gedurende zijn leven voldoende voedsel naar binnen kreeg. Wat meehielp te overleven was de mogelijkheid om overstromingen of droogteperiodes te ontvluchten. In het Pleistoceen waren er naar schatting tussen 1 en 2 miljoen bewoners op aarde. Ruimte genoeg voor verplaatsing zonder dat men elkaar hiervoor naar het leven moest staan.

Maar kom naar nu eens om? Sommige regio’s kunnen nu al binnen een eeuw onleefbaar worden, omdat verhoogde waterstanden kuststeden bedreigen. New York binnen een paar decennia verplaatsen naar Utah is ondoenlijk. Amsterdam of Rotterdam verkassen naar Drenthe zou wat betreft ruimte nog wel kunnen maar alleen middels een decennialang durende file als het om beschikbare woningen gaat. We moeten niet denken dat we nog wel tijd hebben. De smog in New Delhi komt niet van opwarming maar van fijnstof c.s. en een gebrek aan regen en wind. Die fijnstof zal niet afnemen als we ons een ik-weet-niet-wat gaan produceren en bouwen om de eerste gevolgen van die opwarming tegen te gaan.

Het klimaatakkoord mikt op een niveau van opwarming met minder dan 2 graden. Ik noemde dit eerder al vertraagde broei. Geen afkoeling dus. Het opwarmingseffect, dus niet de eventueel kosmische oorzaak, is nu echter al teveel. Afkoeling is noodzakelijk. Maar hoe? Alle fossiele brandstofgebruik de wereld uit. Minder kooldioxide, dat voorkomt verdere broeikaseffecten. Maar voor die ombouw naar zon en wind is heel veel energie nodig in samenhang met beschermende bouw tegen de gevolgen die we nu al ervaren.

In Nederland willen milieuactivisten kolen, olie en aardgas liefst morgen nog het land uit. Een idealistische streven, maar praktisch onhaalbaar. Het schonere alternatief van kernenergie wijzen zij eveneens af. Dat geldt dan consequent ook voor andere landen, al hebben we het daar niet voor het zeggen. Maar China of India dan? Hoeveel windmolens moeten daar in eerste instantie dan wel niet komen? Of in Afrika? En liggen daar de netwerken voor die elektriciteitsvoorziening al, ook in gebieden die we willen behouden voor bedreigde diersoorten?

Het zal duidelijk zijn, die doelstellingen en wensen, hoe goed bedoeld ook, botsen. We hebben geen stammen van 100 mensen, maar van miljoenensteden. Mensen leven nog niet veel anders dan dieren als het om hoofdzaken gaat met als grootste verschillen het enorme aantal mensen en hun dominantie en het abundante instrumentarium van de moderne gemeenschap ter verplaatsing en vermaak, waarbij voldoende voedsel en veiligheid nog steeds een wereldwijd probleem is. In mijn ogen staan we niet alleen voor een door ons veroorzaakte klimaatverandering, maar vooral ook voor de gevolgen van de primaatverandering.

Natuurlijke selectie en aanpassing vertegenwoordigen samen de essentie van ons soort leven en de natuurlijke balans. Heeft Darwin nog meer gelijk dan hij kon bevroeden? Is klimaatopwarming een balansinstrument, dat in dit geval door een homo sapiens zelf ter correctie in werking wordt gesteld?

Interessante artikelen

De IS-beweging heeft een tweede westerling onthoofd. Na de Engelse journalist verloor nu een Amerikaazichse reporter het leven. De boodschap die de onthoofding begeleidde is duidelijk. “Laat ons met r


Er zijn kinderen die denken dat een antilope iemand is die altijd de auto neemt. Alle gekheid op een stokje de afstand tussen mensen en natuur groeit. Uitstervende dierensoorten zijn een tekenend voor