Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Een voor mij intrigerende vraag is ‘kunnen onze hersenen zaken bedenken die niet bestaan?’ Hiermee doel ik niet op dingen die we nog niet kunnen waarnemen met onze zintuigen, maar die we wel kunnen beredeneren uit wat we al weten. Twee voorbeelden van dit laatste. We nemen zwarte gaten waar en beredeneren dan dat het mogelijk is dat de kosmos in zijn geheel in zo’n zwart gat verdwijnt. Of dat een gelukkig tot nu toe ongekende botsing tussen twee deeltjes in een superversneller, die we al hebben, een zwart gat kan opleveren. Die hypotheses baseren we op wat we al wel kennen.

Maar ik bedoel met niet bestaan, dat het er ook echt niet is. Ik pijnig mijn hersenen in een warm ontspannend bad, maar kan het niets niet bedenken. Blijkbaar is dat we alleen kunnen doorredeneren naar ongekende verschijnselen op basis van al aanwezige kennis. Die ongekende fenomenen, dat wil zeggen gedachten erover, bestaan echter wel in ons brein. Het brengt mij tot de voorlopige slotsom dat die bedenksels tot de realiteit behoren anders kwam mijn brein niet zover. En dat ze daarmee ook tot concrete werkelijkheid kunnen geraken. Het is alsof mijn hersenen meer kunnen en historische bases hebben, dan ik zelf voor mogelijk hou.

Anders gezegd mijn brein heeft ervaringen die mijn bestaan en uitlegbare, bij leven geleerde kennis te boven gaan. Is dit een vorm van schizofrenie of juist een duiding van het feit, dat ik slechts weet wat ik in mijn leven ervaren heb, maar dat mijn hoogstdenkende orgaan in zich een geschiedenis of geheugen herbergt met daardoor een kijk op of in de toekomst waarvan ik mij geen ‘concrete’ voorstelling kan maken.

Zo kan ik mij voorstellen, dat de mensheid ooit vergaat. We zagen dit bij eerdere wezens (er zijn meer diersoorten uitgestorven dan er nu op aarde leven) en de apocaliptische gedachten bij een funeste klimaatontwikkeling zijn niet van een mogelijke realiteit gespeend. Ik kan mij evengoed voorstellen dat de mensheid met al haar vernuft zich doorontwikkelt, ook al is dit op de duur in een technologische vorm van superrobots die zich voortplanten of leven met een onbeperkte duur, al of niet verspreid over andere planeten in onze Melkweg.

Waarom kan ik mij dit voorstellen? Omdat het in werkelijkheid mogelijk is. Ik kan dus zeer wel in de toekomst kijken. Wat er precies gaat gebeuren, is niet vast te stellen, maar dat zich een dergelijke scenario kan voltrekken is wel degelijk in te denken. Niet de uiteindelijke uitkomst is actuele werkelijkheid, maar de mogelijkheid als denkproduct is dat wel. Of mijn hersenspinsels meer of minder waarschijnlijk en ooit realiteit zullen worden doet niet ter zake. Ze zijn er. Ik denk ze, dus ik besta. Ik weet dondersgoed wanneer ik ze niet meerkan bedenken. Mocht dit al het geval worden door hersendegeneratie tijdens mijn leven dan betekent dit voor mij ‘ondraaglijk lijden.’

Artsen kunnen dat dan niet vaststellen. Ik stel dit nu al zelf. Ik zeg het u maar alvast. Psychologen zullen het daarentegen wel kunnen constateren. U trouwens ook. Als ik niet meer schrijf en geen bewuste hersenspinsels te berde breng, mis ik in mijn geval dat wat essentieel is in mijn definitie van menselijk leven. Dat lijkt mij een redelijke wilsverklaring als het om een beschikking gaat betreffende mijn levenseinde. Ieder ander moet zich dit kunnen indenken en het daarmee respecteren. U blijft van mijn hersenen en hun bedenksels af. Omgekeerd ik ook van de uwe. U mag ze u uiteraard als u dit in alle vrijheid wil wel eigen maken, waarmee ze voor u een basis kunnen vormen voor eigen toekomstvoorstellingen. Dit is het hoogste niveau van communicatie, van het gemeenschappelijk maken.

Interessante artikelen

De glimlach van de zon

De klimaatconferentie in Parijs stemt tot enig optimisme. Er is een grote mate van overeenstemming over het gegeven, dat de wereld hard aan de slag moet. Natuurlijk bleek de ge


Sinds enige tijd zijn toptienlijstjes zo populair als een nieuw ijsje. De mode om te ranken is als een virus doorgedrongen tot alle maatschappelijke sectoren. De beste renner, het hoogst genoteerde re


Soms heb je niets toe te voegen. Hooguit je eigen mening te geven. Lubach vanavond liet haarfijn zien hoe alle feiten over Nederlandse groene energie halve cijfers geven of vernachelende statistieken.