Warnercommunicatie

"Non nobis tantum nati"

Het voortdurende moeten, het gebrek aan ongeplande rustmomenten, gedwongen ritmes leveren mensen een bezigheidspatroon op, dat we niet gewend zijn. De verandering van gezinsleven en werkvormen hebben we ons nog niet biologisch eigen gemaakt en daardoor geestelijk tot gewoonte.

Ik ga 70 jaar terug. Het oude patroon was vader werkte om de centen te verdienen en moeder werkte om het huishouden draaiende te houden. Dit laatste hield in kinderen opvoeden, boodschappen doen, voor het eten zorgen, het huis aan kant maken en voor een sociale thuisbasis zorgen.

Daar waren vrouwen de hele dag mee bezig. Je kon er dus geen baan naast hebben. Emancipatie en welvaartswensen deden vrouwen naar meer waardering en eigenwaarde streven. Heel begrijpelijk en zeer terecht vanuit een meer moderne visie op het vrouw-zijn. Alsof het opvoeden van kinderen niet één van de meest waardevolle taken is in een mensenleven. Het is heel vreemd om dit te betitelen als onbetaald werk. De beloning wordt weliswaar niet in geld uitgemeten maar de lagere kosten van een goede opvoeding versus die grootbrenging waarbij een kind voor galg en rad opgroeit is voor de samenleving van grote waarde. De beperkte economische kijk op waaarden en kosten deed ons opvoeding als vanzelfsprekende bijzaak beschouwen. Hoe ongelooflijk krom gedacht en hoe beperkt de denkwijdte van economie.

De nieuwe levensstijl bracht mannen verder van het werk, veel nutteloze tijd doorbrengen in files en naast een lichamelijk betrekkelijk suffe kantoorbaan,begrijpelijk alweer, meer tijd besteden aan fitheid door sporten.

Behoefte aan hedendaagse bewegingsvrijheid en meer huisruimte deed ons oma en opa op afstand zetten. Verzorgingstehuizen noemden we die. Niks mis mee, maar we deden grootouders de deur uit en daarmee ook opvoedingshulp. Inmiddels zijn ook die verzorgingstehuizen opgeheven.

Vrouwen die naast het gezin nog een baan vervullen, maken het zich dubbel druk. Twee inkomsten maakten het mogelijk kinderen op de crèche te doen, een tweede auto te nemen, maar de familiezorg nam niet toe. Tegenover meer inkomsten stonden ook meer uitgaven om de gezinszaken uit te besteden. In plaats van op straat te spelen krijgen kinderen dure spelelektronica. De afspraakprogramma’s wie brengt wie naar school, werk of sport zijn toegenomen.

Dus wat is het patroon? Beide ouders aan het werk. Extra drukte rond kinderophaalprogramma’s, meer woon-werkverkeer, minder tijd voor opvoeding, hier en daar fast food als tijdwinst. En op dat werk meer pressie omdat alles snel en heel efficient moet. Voeg daar informatiedruk aan toe, alsmede het feit, dat alle wereldellende de hele dag door de ether giert en je hebt een onoverkomelijke cocktail aan vormen van druk. Ofwel een hoge barometerstand in het hoofd.

Je hoort het iedereen ook zeggen: ik heb het druk. Iedereen heeft het druk. Nee, we maken ons druk, omdat we onszelf geen ruimte meer laten voor natuurlijke pauzepatronen, zoals eten, voorlezen en ontspannen zonder informatiegetoeter.

De nieuwe ziekte heet rusteloosheid en de verschijnselen ervan heten stress. Het is daarmee niet alleen welvaart maar ook een wellrace die we hebben opgeroepen. De voltes op de weg, op het strand en in ons hoofd benemen ons de rust van ruimte. En oma en opa hebben het veelal te rustig. Economie is zo bezien nog geen huishoudkunde.

Interessante artikelen

De Correspondent heeft deze week een huiveringwekkend artikel over de schier onontwarbare knoop van vechtende partijen in Syrië. Het is alsof je kijkt naar een wriemelende hoop insecten van diverse so